مدل‌سازی تأثیر کشت نشایی بر عملکرد و مصرف آب ذرت در شرایط محیطی گرگان

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 8، دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 48، تیر 1400، صفحه 307-324   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v13i2.84053

نویسندگان

شیوا طاهری¹؛ افشین سلطانی^{* 1}؛ بهنام کامکار²؛ محمد ناظری²؛ احسان شاکری³

¹گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

²گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

³گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، ایران.

چکیده

کشت نشایی محصولات زراعی یکی از روش­هایی است که برای بهبود مصرف آب و افزایش عملکرد معرفی شده است. از عوامل مؤثر بر موفقیت این روش می­توان به اندازه گیاهچه و تاریخ کاشت اشاره نمود. در پژوهش حاضر، شبیه‌سازی تأثیر کشت بذری و چهار اندازه گیاهچه شامل (13، 16، 19 و 22 سانتی­مترمربع در بوته سطح برگ( برای کشت نشایی ذرت (رقم سینگل کراس704) در چهار تاریخ کاشت 20 خرداد، 4 تیر،  23تیر و 5 مرداد در شرایط محیطی گرگان برای 16سال (2015-2000) با مدل SSM-iCrop2 انجام شد. در تاریخ کاشت­ 20 خرداد، کشت نشایی در مقایسه با کشت بذری بین 16 تا 26 روز زودرس­تر شد. امّا کشت نشایی تأثیری بر عملکرد و مقدار نیاز خالص آبیاری نداشت (متوسط عملکرد 1331 گرم در متر­مربع و متوسط نیاز خالص آبیاری 435 میلی­متر در هکتار). در تاریخ کاشت 4 تیر کشت نشایی در مقایسه با کشت بذری باعث 19 تا 33 روز زودرسی محصول شد (برداشت زودتر) و مانند تاریخ کاشت 20 خرداد تأثیری بر عملکرد و مقدار نیاز خالص آبیاری نداشت (متوسط عملکرد و نیاز آبی به‌ترتیب 1329 گرم در متر­مربع و 416 میلی­متر در هکتار). در تاریخ کاشت 23 تیر کشت نشایی با نشاهای بزرگ (سطح برگ 19 و 22 سانتی­مترمربع در بوته) توانستند دوره رشد خود را قبل از 1 آذر به اتمام برسانند (متوسط عملکرد 1273 گرم در متر­مربع و متوسط نیاز آبیاری 381 میلی­متر در هکتار). لازم به ذکر است در تاریخ کاشت 23 تیر، کشت بذری و کشت نشایی با گیاهچه کوچک (سطح برگ 13 و 16 سانتی­مترمربع در بوته) نتوانستند تا 1 آذر به مرحله رسیدگی کامل برسند و بنابراین، قابل توصیه نیستند. در تاریخ کاشت 5 مرداد همه انواع کشت با­توجه به اینکه دوره رشد آن­ها تا 1 آذر تکمیل نشد، قابل توصیه نیستند. همچنین از­نظر اقتصادی با­توجه به نتایج، نشاکاری سود بیشتری را حاصل نکرده و هزینه­های بیشتری را در بر داشت.

کلیدواژه‌ها

بهره‌وری؛ تولید؛ روش کشت؛ شبیه‌سازی؛ SSM-iCrop2

مراجع

Anapali, S.S., Ma, L., Nielsen, D.C., Vigil, M.F., and Ahuja, L.R., 2005. Simulating planting date effects on corn production using RZWQM and CERES-Maize models. Agronomy Journal 97(1): 58-71.

Badran, M.S.S., 2001. Effect of transplanting and seedling ages on grain yield and its components of some maize cultivars. Alexandria Journal of Agricultural Research 46(2): 47–56.

Biswas, M., 2008. Effect of seeding age and variety on the yield and yield attributes of transplanted maize. International Journal of Sustainable Crop Production 3(6): 58-63.

Coordination Management of Kermanshah vince Agricultural Jihad Organization., 2016. Maize transplanting. http://agrilib.areo.ir/book_2519.html. p. 44. (In Propersian)

Daneshian, J., Jamshidi, E., Ghalavand, A., and Farrokhi, E., 2008. Determination of the suitable plant density and planting date for new hybrid (CMS-26 × R-103) of sunflower (Helianthus annuus L.). Iranian Journal of Crop Sciences 10(1): 72-87. (In Persian with English summary)

Fanadzo, M., Chiduza, C.S., and Mnkeni, P.N.S., 2010. Comparative response of direct seeded and transplanted maize (Zea mays L.) to nitrogen fertilization at Zanyokwe irrigation scheme, Eastern Cape, South Africa. African Journal of Agricultural Research 4(8): 689-694.

Fayazi, H., 2019. Evaluation of production and yield gap of grain and forage corn (Zea mays L.) in present and future climate conditions of Iran. Ph.D. Dissertation, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources. (In Persian with English summary)

Food and Agriculture Organization (FAO)., 2014. The FAOSTAT Database. Available at Web site http://faostat.fao.org/default.aspx (Verified 5 September 2014).

Geerts, S., and Raes, D., 2009. Deficit irrigation as on-farmstrategy to maximize crop water productivity in dry areas. Agricultural Water Management 96(9): 1275-1284.

Ghiasabadi, M., Khajeh Hosseini, M., and Mohammad-Abadi, A.A., 2014. The study of transplanting date on growth analyses and forage yield of maize (Zea mays L.) under Mashhad conditions. Iranian Journal of Field Crops Research 12(1): 137-145. (In Persian with English summary)

Gupta, M.K., Chandra, P., Samuel, D.V.K., Singh, B., Singh, A., and Garg, M.K., 2012. Modeling of tomato seedling growth in greenhouse. Agricultureal Reasearch 1(14): 362-369.

Hashemi Dezfouli, S.A., Alemi Saeed, K., Siadat, S.A., and Komayli, M.R., 2001. The effect of planting date on yield potential of two sweet corn hybrids in Khuzestan climatological conditions. Iranian Journal Agriculture Science 32(4): 681-689. (In Persian with English summary)

Mokhtarpoor, H., Mosavat, S.A., Bazi, M.T., and Saberi, A.R., 2007. Effect of sowing date and plant density on qualitative and quantitative forage yield of sweet corn KSC403 in spring sowing. Seed and Plant Improvement Journal 23(4): 473-486. (In Persian)

Noor Mohammadi, G., Siadat, S.A., and Kashani, A., 2010. Cereal agronomy. Publication of Chamran University, Iran. p. 446. (In Persian)

Oswald, A., Ransom, J.K., Kroschel, J., and Sauerborn, J., 2001. Transplanting maize (Zea mays) and sorghum (Sorghum bicolor) reduces Striga hermonthica damage. Weed Sciences 49(3): 346-353.

Rahimi Moghaddam, S., Deihimfard, R., Soufizadeh, S., Kambouzia, J., Nazariyan Firuzabadi, F., and Eyni Nargeseh, H., 2015. Impact of the sowing date on grain yield, yield components and physiological growth indices of six grain maize cultivars in Iran. Journal of agroecology 5(1): 72-83. (In Persian with English summary)

Sanchez Andonova, P., Rattin, J., and Di Benedetto, A., 2014. Yield increase as influenced by transplanting of sweet maize (Zea mays L. saccharata). American Journal of Experimental Agriculture 4(11): 1314-1329.

Soltani, A., 2007. Application of SAS in Statistical Analysis (Second Edition). Publications of Mashhad university jihad, Iran. p. 184. (In Persian)

Soltani, A., Alimagham, S.M., Nehbandani, A.R., Dadrasi, A., Zeinali, E., Torabi, B., Zand, E., Rahimian, H., Ghasemi, S., Fattah Taleghani, D., and Ahmadi, K., 2018. Food Security Analysis until 2050. Research Report. Agricultural Research, Education and extension Organization and Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran. p. 31. (In Persian)

Soltani, A., and Maddah, V., 2010. Simple, Applied and Programs for Education and Research in Agronomy. Publications of Shahid Beheshti University Ecological Science Association, Iran. p. 80. (In Persian)

Soltani, A., Nehbandani, A.R., Alimagham, S.M., Dadrasi, A., Torabi, B., Zeinali, E., Zand, E., Ghasemi, S., Alasti, O., Hosseini, R., Zahed, M., Fayazi, H., Kamari, H., Arab Ameri, R., Mohammad zadeh, Z., Rahban, S., Pourshirazi, S., Mohammadi, S., Keramat, S., Sousarayi, N., Ashnavar, M., and Ahmadi, M., 2019. Modeling the growth and production of vegetation on a large scale with SSM-icrop2 crops, vegetables, fruit orchards and pastures. Research Report. Agricultural Research, Education and Extension Organization and Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran. p. 115. (In Persian)

Soltani, A., Nehbandani, A.R., Dadrasi, A., Alimagham, S.M., Zeinali, E., and Torabi, B., 2018. Agro-Ecological Zoning (AEZ) of Iran for Plant Production. Research report. Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran. p. 190. (In Persian)

‏Soltani, A., and Sinclair, T.R., 2011. A simple model for chickpea development, growth and yield. Field Crops Research 124: 252-260.

Tamaddon Rastegar, M. and Amini, I., 2007. Effects of planting dates and densities on yield and yield components of sweet corn of ksc404 in Mazandaran climate condition (Sari). Pajouhesh and Sazandegi 75: 9-14. (In Persian with English summary)

Van Ittersum, M.K., Leffelaar, P.A., Van Keulen, H., Kropff, M.J., Bastiaans, L., and Goudriaan, J., 2003. On approaches and applications of the Wageningen crop models. European Journal of Agronomy 18(3-4): 201-234.

Yang, L.H. and Yang, L.H., 1998. Ecological and physiological basis of transplanting spring‐sown maize for high yield. Acta Agriculturae Boreali Sinica (CD‐ROM) 13(2): 30‐34.

Zeinali, H., 2000. Study of growth indices and their relationship with yield in maize grown under different densities and dates. M.Sc. Thesis, Faculty of Agriculture, University of Tehran, Iran. (In Persian with English summary)

Zolfaghara, A., Alizadeh, A., Khavari, S., Bannayan, M., and Ansari, H., 2016. Investigation and comparison of water productivity in direct and transplant seeding of corn in different irrigation regimes. Iranian Journal of Irrigation and Drainage 10(4): 508-519. (In Persian with English Summary)