اثر روش‌های خاک‌ورزی و مدیریت بقایای گیاهی برجمعیّت نماتدهای بیمارگر گیاهی در تناوب گندم ((Triticum aestivum L.، جو (Hordeum vulgare L.)و پنبه (Gossypium hirsutum L.) | ||
| بوم شناسی کشاورزی | ||
| مقاله 4، دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 49، 1400، صفحه 409-422 اصل مقاله (1.68 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v13i3.85269 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا اقنوم* ؛ مسعود قدسی | ||
| بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| این تحقیق به‌منظور بررسی اثر شیوه‌های خاک‌ورزی و سطوح مختلف نگهداری بقایای گیاهی بر جمعیّت نماتدهای بیمارگر گیاهی در سیستم تناوبی گندم ((Triticum aestivum L.، جو (Hordeum vulgare L.)و پنبه (Gossypium hirsutum L.)به‌مدت پنج سال زراعی (395-1390) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گناباد اجرا شد. آزمایش بر پایه کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی و با سه تکرار انجام شد. روش‌های خاک‌ورزی شامل، خاک‌ورزی متداول (شخم + دیسک + تسطیح + کاشت با بذرکار)، کم خاک‌ورزی (چیزل پیلر یا دیسک + کاشت با بذرکار) و بی خاک‌ورزی (کاشت مستقیم با بذرکار no till) در کرت‌های اصلی و مدیریت بقایای گیاهی شامل تیمار بدون بقایای گیاهی، حفظ 30 درصد و حفظ 60 درصد بقایای محصول سال قبل در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. جمعیّت نماتدهای پارازیت گیاهی در هر کرت به‌روش الک و سانتریفیوژ استخراج و با استفاده از کلیدهای معتبر تا سطح جنس یا گونه تشخیص داده شدند و جمعیّت آن‌ها مورد مقایسه قرار گرفت. بر اساس نتایج، نماتدهای پارازیت شامل نماتد مولد زخم ریشه (Pratylenchus thornei)، نماتد سنجاقی (Paratylenchus spp.)، نماتد مارپیچی (Helicotylenchus spp.)، Geocenamus spp.، نماتد ساقه و پیاز، (Ditylenchus spp.)،Boleodorus spp. ، Tylenchus spp. و Filenchus spp. تشخیص داده شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر تیمارهای خاک‌ورزی، نگهداری بقایا و برهم‌کنش خاک‌ورزی و نگهداری بقایا بر جمعیّت اغلب نماتدها و تعداد کل نماتدهای پارازیت گیاهی معنی‌دار نبوده است. اثر خاک‌ورزی بر جمعیّت Boleodorus spp. و برهم‌کنش خاک‌ورزی و نگهداری بقایا بر جمعیّت .Tylenchus spp در سطح پنج درصد معنی‌دار بوده است. بر پایه نتایج این تحقیق، تغییر در عملیات خاک‌ورزی از متداول به کم و بی خاک‌ورزی و حفظ بقایای گیاهی روی سطح خاک در سیستم تناوب زراعی گندم، گندم، جو، پنبه و گندم خطر افزایش جمعیّت نماتدهای مهم بیمارگر گیاهی را افزایش نمی‌دهد و با توجه به مزایای کشاورزی حفاظتی، این سیستم زراعی برای این اقلیم و مناطق مشابه قابل توصیه میباشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| بیماری‌های گیاهی؛ سیستم تناوبی؛ شخم؛ عامل بیماری‌زا؛ کشاورزی حفاظتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7,869 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,958 |
||