بررسی تغییرات زمانی و مکانی عملکرد گندم و لوبیا، مطالعه موردی: خراسان رضوی

پژوهشهای زراعی ایران

مقاله 2، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 50، تابستان 1397، صفحه 263-282   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/gsc.v16i2.44536

نویسندگان

خدیجه پویانسب^* ؛ محمد بنایان اول؛ رضا قربانی؛ سارا سنجانی؛ فاطمه یعقوبی

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

در ارزیابی عملیات مدیریت زراعی، شناخت تغییرات مکانی خصوصیات خاک و محصول و درک متقابل آنها ضروری است. نوسانات زمانی و مکانی عملکرد، ناشی از تفاوت‌ها در سطح مصرف نهاده، پیشرفت‌های کشاورزی و هم‌چنین شرایط خاک و اقلیم است. تحقیق حاضر در سه شهرستان خراسان رضوی به‌منظور بررسی تغییرات زمانی و مکانی عملکرد گندم و لوبیا با توجه به میزان تغییر پارامترهای اقلیمی از جمله دما و بارش صورت گرفته است. پارامترهای اقلیمی مذکور برای دوره رویش گندم و لوبیا برای دوره آماری از سال 1388- 1372 بر مبنای دسترسی به داده‌های میزان عملکرد گندم و لوبیا در نظر گرفته شده است. جهت بررسی نوسانات زمانی عملکرد از روش سری‌های زمانی و آزمون منکندال و در بعد مکان از دو روش وزن‌دهی عکس فاصله و کریجینگ استفاده گردید. نتایج نشان داده است که 40 تا 77 درصد از تغییرات عملکرد گندم را می‌توان با متغیرهای اقلیمی توصیف کرد. تغییرات عملکرد لوبیا با متغیرهای آب و هوایی مشهد رابطه معناداری داشت. عملکرد گندم در شهرهای مشهد، نیشابور و تربت حیدریه روند مثبت و عملکرد لوبیا در شهرهای مشهد و تربت حیدریه روند منفی نشان داد. از بعد مکانی در سال 1388 عملکرد گندم از شرق به سمت غرب کاهش یافته و عملکرد لوبیا، بخش مرکزی خراسان رضوی (تربت حیدریه) بالاترین عملکرد را داشته است.

کلیدواژه‌ها

آزمون منکندال؛ درون‌یابی؛ سری زمانی؛ نوسانات عملکرد

مراجع