همدماهای جذب سطحی بور در خاک: اثرات نسبت جذب سطحی سدیم (SAR)، pHمحلول و قدرت یونی | ||
| آب و خاک | ||
| مقاله 3، دوره 30، شماره 6 - شماره پیاپی 50، 1395، صفحه 1954-1963 اصل مقاله (508.23 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jsw.v30i6.39015 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی مقبلی1؛ محسن فرحبخش1؛ ناصر برومند* 2 | ||
| 1دانشگاه تهران | ||
| 2دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| چکیده | ||
| فرآیندهای جذب سطحی و واجذب نقش تعیین کننده ای بر حلالیت بور در محلول خاک و در نتیجه در دسترس بودن آن برای گیاهان ایفا می کنند. قدرت یونی، pH و نوع یون های تبادلی خاک از جمله عوامل مهم بر جذب سطحی بور در خاک محسوب می شوند. به منظور ارزیابی اثر عوامل فوق بر قابلیت دسترسی بور، جذب سطحی بور در یک نمونه خاک آهکی به صورت پیمانه ای بررسی شد. برای اندازه گیری مقدار جذب سطحی بور، پنج گرم خاک در لوله های 50 میلی لیتری پروپیلنی منتقل شد و به هر یک از تیوپ های آزمایشی 20 میلی لیتر محلول (حاوی مقادیر 0، 2، 5، 8، 10، 15 و 20 میلی گرم در لیتر بور) در سه قدرت یونی (I) 02/0، 06/0 و 12/0، در دو سطح SAR 20 و 100 و pH های مختلف اضافه گردید. در نهایت مقدار بور جذب سطحی شده، از تفاوت غلظت اولیه و غلظت تعادلی محاسبه گردید. در همه تیمار ها با افزایش غلظت تعادلی بور، مقدار جذب سطحی ابتدا با شیب زیاد افزایش یافت و سپس به مقدار نسبتاً ثابتی میل کرد. نتایج نشان داد با افزایش نسبت جذب سطحی سدیم و pH خاک جذب سطحی بور افزایش نشان داد. اثر نسبت جذب سطحی سدیم در غلظت های تعادلی پایین کم است، ولی با افزایش غلظت تعادلی اثر نسبت جذب سطحی سدیم بر جذب سطحی بور افزایش یافت. همچنین با افزایش قدرت یونی خاک احتمالاً به علت کاهش ضخامت لایه دوگانه پخشیده جذب سطحی بور افزایش پیدا کرد. اثر مثبت قدرت یونی بر جذب سطحی بور نشان داد که مکانیزم غالب جذب سطحی بور تشکیل کمپلکس های درون کره ای است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بور؛ لایه دوگانه پخشیده؛ نسبت جذب سطحی سدیم؛ یون های تبادلی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8,327 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,193 |
||