اثر تلقیح باکتری‌های ازتوباکترو آزوسپیریلیوم بر خصوصیات رشدی و فیزیولوژیکی گیاه جو تحت تنش شوری

آب و خاک

مقاله 10، دوره 34، شماره 3 - شماره پیاپی 71، 1399، صفحه 649-660   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jsw.v34i3.81093

نویسندگان

رضا خدادادی؛ رضا قربانی نصرآبادی^* ؛ محسن علمائی؛ سید علیرضا موحدی نائینی

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

از جمله روش­های مناسب برای مقابله با شوری، تلقیح گیاهان زراعی با انواع مختلفی از باکتری­های ریزوسفری محرک رشد گیاه می­باشد. بدین منظور آزمایشی گلخانه­ای در قالب طرح کاملا تصادفی با آرایش فاکتوریل در سه تکرار روی گیاه جو رقم کارون انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل چهار سطح تلقیح باکتری (بدون تلقیح (شاهد)، ازتوباکتر، آزوسپریلوم و تلقیح تلفیقی ازتوباکتر و آزوسپیریلیوم) و دو سطح شوری (8 و 16 دسی زیمنس­بر متر) بودند. نتایج نشان داد که تنش شوری تاثیر منفی ودر مقابل، تلقیح باکتری تاثیر مثبت و معنی­داری بر ویژگی­های رشدی گیاه داشت. کاربرد تلفیقی باکتری­های ازتوباکتر و آزوسپیریلیوم بهینه­ترین تیمار شناخته شد. تیمار تلفیقی سبب بهبود ویژگی­های رشدی گیاه و افزایش محتوی کلروفیل در هر دو سطح شوری شد. بر این اساس، محتوی کلروفیل a، b و کل در سطح شوری بالا به ترتیب به میزان 49/86، 136/117 و 97/127درصد نسبت به شاهد افزایش یافت. همچنین تیمار تلفیقی به ترتیب افزایش 39/65 و 94/55 درصدی اسید­آمینه پرولین را نسبت به شاهد در سطوح شوری 8 و 16 دسی‌زیمنس­برمتر به همراه داشت. از سویی، تیمار تلفیقی در هر دو سطح شوری تاثیر معنی­داری بر افزایش غلظت عناصر غذایی اندام هوایی داشت. بر این اساس در سطح شوری بالا به ترتیب افزایش 97/81، 80 و 67/66 درصدی غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم در مقایسه با شاهد مشاهده شد. تجمع یون سدیم در تمامی تیمارهای باکتریایی در هر دو سطح شوری نسبت به تیمار شاهد کاهش یافت. این یافته­ها نشان دهنده اثر مثبت تلقیح باکتریایی بر رشد و جذب عناصر غذایی جو تحت تنش شوری بود.

کلیدواژه‌ها

باکتری های محرک رشد؛ پرولین؛ شوری؛ کلروفیل

مراجع