بررسی روابط بین نژادهای بومی گندم نان از خاستگاههای جغرافیایی سراسر ایران تحت شرایط آبیاری تکمیلی و دیم | ||
| بوم شناسی کشاورزی | ||
| مقاله 5، دوره 13، شماره 4 - شماره پیاپی 50، زمستان 1400، صفحه 653-668 اصل مقاله (1.29 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v13i4.88501 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین حاتم زاده1؛ صابر گلکاری* 2؛ ایرج برنوسی3؛ رضا محمدی4؛ سوک وایندر سینگ5 | ||
| 1ژنتیک بیومتری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی، بجنورد، ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم شیروان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، ایران. | ||
| 2بخش زیستشناسی سامانهها، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرج، ایران | ||
| 3گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. | ||
| 4بخش تحقیقات غلات، معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرمانشاه، ایران | ||
| 5محقق گندم، برنامه منابع ژنتیکی، مرکز تحقیقات بین المللی گندم و ذرت (CIMMYT) | ||
| چکیده | ||
| در دهههای اخیر، تغییرات آب و هوایی پیشبینی خشکسالیها را در هلال مدیترانه پیچیده کرده است. بنابراین، به منابع ژنتیکی بیشتری، جهت شناسایی لاینهایی با ژنهای متحمل و سازگار به شرایط خشک، نیاز است. بدین منظور 249 نژاد بومی گندم نان ایرانی از سراسر ایران گردآوری و در شرایط آبیاری تکمیلی و دیم در سال زراعی 96-1395 مطالعه شدند. دادههای مربوط به صفات فنولوژیک، مورفولوژیک و فیزیولوژیک یادداشتبرداری گردیدند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نامتعادل و تجزیه چند متغیره بهترتیب در شرایط آبیاری تکمیلی و دیم، وجود اختلافات معنیداری را بین ژنوتیپها با خاستگاههای جغرافیایی مختلف از نظر ویلک لمبدا (69/0، 39/0)، اثر پیلای (33/0، 81/0)، اثر لاولی هتلینگ (41/0، 1/1)، بزرگترین ریشه روی (32/0، 57/0) برای همه صفات در سطح احتمال یک درصد نشان دادند. این حاکی از وجود تنوع بالا در جمعیت حاضر بود. همچنین GT بای پلاتها آشکار کردند، نژادهای گندم جنوب هم زودرس و هم دارای پتانسیل عملکرد دانه بالا با سازگاری بیشتر به شرایط غیرقابل پیشبینی در محیطهای نیمه خشک و محیطهایی با خشکی شدید بودند. یافتههای ما نشان داد که تنوع کشف شده نقش مهمی را در توسعه ارقام جدید بازی میکند و میتوان در برنامههای اصلاحی با هدف سازگاری به شرایط خشک بهکار برده شوند. بنابراین، ضروری است تا دامنه وسیعی از استراتژیهای اصلاحی را به خدمت بگیریم تا بتوانیم از تنوع حاضر در گندم نان سود ببریم، که منجر به توسعه و گسترش پایه ژنتیکی ارقام حاضر، و اصلاح ارقام جدید گندم با سازگاری بیشتر به شرایط دیم، خواهد شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بهنژادی؛ تجزیه بای پلات؛ ذخایر ژنتیکی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10,423 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5,113 |
||