ضرورت یا عدم ضرورت پیشبینی اصول و قواعد کلی حقوق کیفری در قوانین جزایی (مطالعۀ موردی قاعدۀ درأ در قانون مجازات اسلامی 1392) | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 3، دوره 53، شماره 3 - شماره پیاپی 126، پاییز 1400، صفحه 70-49 اصل مقاله (841.09 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfu.v53i3.84751 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدحسین حسینی* 1؛ میثم غلامی2 | ||
| 1دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشجوی دکتری حقوق جزا دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| سیاستگذاران کیفری، اصول و قواعد کلی حقوق کیفری همچون اصل قانونیبودن جرم و مجازات، اصل شخصیبودن مجازات و قاعدۀ تفسیر به نفع متهم را در قوانین جزایی پیشبینی نمیکنند؛ زیرا مفاد و مبانی این اصول و قواعد به طور پیشینی شناسایی و به رسمیت شناخته شده است. با وجود این، در برخی موارد قانونگذار با درنظرگرفتن ملاحظاتی و در راستای تعدیل اصول و قواعد کلی حقوق کیفری، آنها را در قوانین جزایی پیشبینی کرده است. قاعدۀ درأ ازجمله قواعد فقهی مهم و کاربردی در قلمروِ فقه و حقوق است. این قاعده برای نخستینبار در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در مواد 120 و 121 پیشبینی شده است. مفاد این مواد، گویای این مطلب است که قانونگذار در قانون مذکور رویکرد جدیدی نسبت به این قاعده اتخاذ کرده که با اصول و قواعد کلی حقوق کیفری در تعارض است. در این نوشتار ضمن تبیین ضرورت یا عدم ضرورت پیشبینی اصول و قواعد کلی حقوق کیفری در قوانین جزایی، چرایی ضرورت پیشبینی قاعدۀ درأ در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و تعارض این قاعده با اصول و قواعد کلی کیفری، تحلیل شده و سپس ضمن نقد و ارزیابی دلالت جدید قاعدۀ درأ در قانون مذکور، به شیوۀ نگرش آرای محاکم به این قاعده نیز توجه شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاعدۀ درأ؛ شبهه؛ اصول کلی حقوق کیفری؛ قواعد کلی حقوق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,787 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,235 |
||