بررسی سنگ شناسی و جایگاه زمین‌ساختی کانسار مس پورفیری سرچشمه، با تأکید بر گرانودیوریت و کوارتز چشمی پورفیری | ||
| زمین شناسی اقتصادی | ||
| مقاله 1، دوره 12، شماره 3 - شماره پیاپی 26، 1399، صفحه 269-297 اصل مقاله (1.7 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.v12i3.80951 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد معانی جو* 1؛ محمد مستقیمی2؛ مهدی عبدالهی ریسه3؛ علی اصغر سپاهی2 | ||
| 1گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، کدپستی 33391-65174، ایران | ||
| 2گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| 3مجتمع معدنی مس سرچشمه، شرکت ملی صنایع مس ایران، رفسنجان، ایران | ||
| چکیده | ||
| کانسار مس پورفیری سرچشمه در بخش جنوب‌شرقی کمربند ارومیه-دختر و در کمربند دهج-ساردوئیه واقع‌شده است. این کمربند با روند شمال‌غربی-جنوب‌شرقی در استان کرمان واقع‌شده و بیشترین حجم ماگماتیسم و نیز کانی‌سازی پورفیری را به خود اختصاص داده است. رخنمون‌های سنگی در محدوده معدن شامل استوک گرانودیوریتی سرچشمه و پورفیری دانه‌ریز تأخیری، توده‌های نفوذی گرانودیوریتی و کوارتز چشمی پورفیری، ولکانیتها یا سنگ میزبان آندزیتی و دایک‌های هورنبلند پورفیری، بیوتیت پورفیری و فلدسپـار پورفیری با ترکیب دیوریتی است. همچنین توده‌های نفوذی گرانودیوریتی و کوارتز چشمی پورفیری پیش از توده‌های نفوذی کانی‌ساز (از جمله سرچشمه پورفیری و پورفیری دانه‌ریز تأخیری) تزریق شده‌اند. بر اساس بررسی‌های سنگ‌شناسی و ژئوشیمیایی، توده‌های نفوذی گرانودیوریتی و کوارتز چشمی پورفیری در محدوده سنگ‌های گرانودیوریتــی حاصل از یک ماگمـــای کالک‌آلکالن قرار می‌گیرند و لذا توده‌های نفوذی مورد بررسی از نوع پرآلومینوس و پتاسیم بالا هستند. غنی‌شدگی عناصر LREE نسبت به HREE و عناصر LILE نسبت به HFSE، تشکیل ماگما را در پهنه فرورانشی تأیید می‌کند؛ همچنین نسبت‌های عناصر نادر خاکــی و کمیاب (از جمله: Ba/Nb، Ba/Ta، Sr/Y و ...) بیانگر آن است که این توده‌های نفوذی در یک پهنه فرورانشی و از یک کمان ماگمایی غنی‌شده حاصل شده‌اند که این غنی‌شدگی می‌تواند ناشی از متاسوماتیسم شدید منبع گوشته‌ای با میزان پایین ذوب‌بخشی محل منشأ و آلودگی ماگما با مواد پوسته‌ای و همچنین ماگماهای کالک‌آلکالن حاصل از میزان زیاد ذوب‌بخشی یا حاصل ذوب‌بخشی پوسته اقیانوسی نئوتتیس باشد. محیط زمین‌ساختی کانسار سرچشمه و توده‌های مورد بررسی، بیانگر یک محیط پس از بــرخوردی است که کانی‌سازی در آن صورت‌گرفته است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| کانسار مس پورفیری سرچشمه؛ گرانودیوریت؛ کوارتز چشمی پورفیری؛ فرورانش؛ محیط پس از برخوردی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9,166 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,388 |
||