ارزیابی مقاومت و حساسیت ارقام مختلف خیار (Cucumis sativus) نسبت به مگس جالیز Dacus ciliatus (Diptera: Tephritidae) | ||
| پژوهش های حفاظت گیاهان ایران | ||
| مقاله 2، دوره 34، شماره 4 - شماره پیاپی 50، 1399، صفحه 413-422 اصل مقاله (829.7 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2020.32805.0 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه پایدار1؛ ناصر معینی نقده* 2؛ فرزاد جلیلیان3؛ عباسعلی زمانی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه | ||
| 2استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه | ||
| 3استادیار، گروه گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران | ||
| 4دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه | ||
| چکیده | ||
| مگس جالیز، Dacus ciliatus Loew (Diptera: Tephritidae) از مهمترین آفات محصولات جالیزی در ایران و جهان است که لارو آن با تغذیه از میوه باعث کاهش عملکرد و بازارپسندی محصول میشود. در این آزمایش خصوصیات فیزیکی و بیوشیمیایی مرتبط با مقاومت در شش رقم مختلف خیار شامل هایک، سورینا، ماکسیموس، کیش، چنبر و یک رقم محلی کرمانشاه اندازهگیری و تأثیر هر یک از این صفات در میزان آلودگی و تراکم لارو در میوه تعیین شد. ارقام بررسی شده در این پژوهش، به ترتیب از حساسیت کم به زیاد در چهار گروه قرار گرفتند. رقم هایک حساسیت کم (درصد آلودگی و تراکم لارو کمتر)، ارقام سورینا، کیش و ماکسیموس نسبتاً حساس، چنبر حساس و خیار محلی کرمانشاه بسیار حساس به مگس جالیز بودند. محتویات فنل (001/0 > ; Pvalue77/0 - = r)، تانن (001/0 > ; Pvalue89/0 - = r)، آلکالوئیدهای کل (001/0 > ; Pvalue93/0 - = r) و فلاونوئید (001/0 > ; Pvalue87/0 - = r) از لحاظ آماری با درصد آلودگی میوه همبستگی منفی معنیداری داشت. درصد آلودگی میوه با طول (01/0 > ; Pvalue55/0 = r)، قطر (001/0 > ; Pvalue48/0 = r)، تراکم تریکوم پوست (001/0 > ; Pvalue81/0 = r) و ضخامت پوست میوه (001/0 > ; Pvalue87/0 = r)، همبستگی مثبت معنیداری داشت. بررسی ارتباط بین هر یک از ترکیبات بیوشیمیایی میوه با میزان آلودگی و تراکم لارو نشان داد که 50/86 درصد تغییرات میزان آلودگی و 70/63 درصد تغییرات تراکم لارو در ارقام آزمایش شده مربوط به ترکیب آلکالوئید است بنابراین آلکالوئید یکی از منابع مهم بروز مقاومت نسبت به مگس جالیز است. از میان خصوصیات فیزیکی اندازهگیری شده تراکم تریکوم پوست میوه بیشترین تأثیر را روی تغییرات میزان آلودگی (30/75) و تراکم لارو (40/61) نشان داد. کشاورزان میتوانند با استفاده از رقم هایک که نسبت به سایر ارقام کمتر مورد پذیرش مگس جالیز است محصولی با باقیمانده کمتر سموم را تولید کنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خیار؛ خصوصیات ظاهری؛ خصوصیات بیوشیمیایی؛ مگس جالیز؛ مقاومت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7,682 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,787 |
||