الگویِ روسی مدیریت بحران سوریه

پژوهش نامه ایرانی سیاست بین الملل

مقاله 9، دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 16، شهریور 1399، صفحه 215-248   

نوع مقاله: مقالات

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/irlip.2021.21258.0

نویسندگان

محمدجواد فتحی^{* 1}؛ عبدالوهاب یوسفی نژاد²

¹دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گرایش آینده‌پژوهی مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، دانشکده علوم انسانی،

²دانش‌آموخته‌ کارشناسی ارشد مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، مؤسسه آموزش عالی بیمه اکو، دانشگاه علامه طباطبائی،

چکیده

بحران سوریه بیش از هر کنشگر ِفرامنطقه‌ای منافع فدراسیون روسیه را در معرض تهدید قرار داده است؛ به همین دلیل این کشور در راستای صیانت از منافع خود در منطقۀ استراتژیک خاورمیانه و زیرسیستم مدیترانه درصدد مدیریت تحولات برآمده است. سؤال محوری پژوهش این است که الگوی روسی مدیریت بحران سوریه از چه ویژگی­هایی برخوردار است؟ به منظور پاسخ به این سوال از مدل  نظری مکعب بحرانِ چارلز هرمان و مؤلفه­های سه­گانه «تهدید»، «زمان» و «آگاهی» بهره گرفته شده است. بحران مذکور کشور روسیه را با مسئله گزینش از میان سه الگوی مدیریت نرم‌افزاری و مسالمت­آمیز، قهری و تهاجمی و هوشمند مواجه ساخته است. در بحران سوریه میزان تهدید موجود علیه ارزش‌های اساسی و حیاتی روسیه خفیف بوده و از سوی دیگر زمان زیادی جهت پاسخگویی به تهدیدات در اختیار است و البته میزانی از عدم آگاهی نسبت به پدیده‌ها و مکان رخ دادن آن­ها نیز وجود دارد، ازاین­رو مطابق مکعب بحران، خوانش فدراسیون روسیه از تحولات سوریه این است که بحران از نوع کند و بطئی می­باشد، بنابراین فوریتی جهت اقدامات تهاجمی و قهری نیست. یافته­ها نشان می­دهد که مقامات روسیه بر اساس نوع استنباط و معنایابی از سه مشخصه اصلی مکعب بحران به این نتیجه رسیدند که الگوی مدیریتِ هوشمندِ بحران با اولویت بهره‌گیری از اهرم‌های نرم‌افزاری نتایج بهتری را برای آنها به همراه خواهد داشت. این پژوهش به روش کیفی و با استفاده از رویکرد توصیفی انجام شده و شیوه گردآوری داده‌ها نیز اسنادی ـ کتابخانه‌ای بوده است.

کلیدواژه‌ها

مدیریت هوشمند؛ روسیه؛ بحران سوریه؛ مکعب بحران

مراجع