تحلیل عوامل مؤثر در باززنده سازی بافت تاریخی با رویکرد توسعۀ پایدار گردشگری ( مورد پژوهشی: شهر گرگان)

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 1، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 34، شهریور 1399، صفحه 22-1   

نوع مقاله: کاربردی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geography.v18i1.71423

نویسندگان

فاطمه رضایی تالارپشتی¹؛ علی زنگی آبادی^{* 2}؛ مهین نسترن³

¹دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

²دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

³دانشیار گروه شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

اهداف: باززنده ­سازی به سرزندگی و بهبود اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی بافت­های فرسوده و تاریخی شهرها کمک شایان­توجهی می­نماید. در این میان گردشگری نقش بارزی در باززنده­سازی بافت­های تاریخی ایفا می­کند. برهمین اساس هدف مقالة حاضر تحلیل عوامل تأثیرگذار در باززنده­سازی بافت تاریخی شهر گرگان با رویکرد توسعة پایدار گردشگری است.
روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی، روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و بهره­گیری از مدل معادلات ساختاری است. حجم نمونة پژوهش شامل 400 نفر از ساکنان است که پرسش­نامه به صورت تصادفی بین آن­ها توزیع شده است. این مدل از معیارهای زیادی برای سنجش روایی،  پایایی و برازش داده­ها استفاده می­کند؛ چنان چه از آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی سازه­ها، روایی همگرا و واگرا،  ضرایب معناداری z، معیار R²، معیار Q2 و GoF استفاده کرده است.
یافته­ها/ نتایج: مقدار ضرایب بارهای عاملی(55/0)، ضرایب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (بیشتر از 7/0­)، روایی همگرا (AVE) و روایی واگرا (5/0 ­)،  مقدار آماره t (بیش از 96/1)، مقادیر R2 (بالای 699/0)، مقدار Q2(بیشتر از 35/0) و مقدار GoF (59/0) نشان دهندة برازش قوی مدل پژوهش است. رابطة مستقیمی بین متغییرهای هفت گانة پژوهش مشتمل بر «منابع مالی، عوامل قانونی، مشارکت ساکنان،  عوامل فرهنگی،  برنامة کوتاه­مدت و موضعی،  برنامة جامع و بلند­مدت و مدیریت شهری» و باززنده­سازی بافت تاریخی شهر گرگان با رویکرد توسعة پایدار گردشگری وجود دارد؛ چرا که این امر با سطح اطمینان 95% و مقدار آماره t (بیش از 96/1) اثبات شده است.
نتایج: حاصله به ارائة رهیافت برون رفت از مشکلات و احیای بافت­ تاریخی شهر گرگان، توجه به راهبردها و سیاست­های تعاملی بین بازآفرینی و توسعة گردشگری پایدار منتهی شده است و در باززنده­سازی بافت تاریخی شهر گرگان باید به عوامل تأثیرگذار نظیر برنامه­ریزی مشارکت-مبنا، بازآفرینی مردم­محور و ترویج گردشگری توجه جدی شود. ایجاد و پیشنهاد راهکارهای اجرایی در خصوص ساخت پیاده راه گردشگری و ایجاد شهرداری ویژة بافت فرسوده از اهم راهکارهای این پژوهش است.

کلیدواژه‌ها

باززنده‌سازی؛ بافت تاریخی؛ گردشگری پایدار؛ شهر گرگان

مراجع