الگوهای جوی بارش های شدید و فراگیر خراسان جنوبی | ||
| جغرافیاوتوسعه ناحیه ای | ||
| مقاله 8، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 34، شهریور 1399، صفحه 223-199 اصل مقاله (2.53 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geography.v18i1.84509 | ||
| نویسنده | ||
| رضا دوستان* | ||
| استادیار اقلیم شناسی ،دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف:بی نظمی در بارش ویژگی ذاتیاقلیم های خشک بوده و این نوع ریزشها همراه با سیل و خسارت است. با رویکرد تکرارپذیری پدیده های طبیعی، این نوع ریزشها قابل تکرار و پیشبینی می باشند. بارشهای شدید در توده های هوا با رطوبت بالا و شرایط خاص همدیدی جو، حادث می شوند. روش:این نوع ریزشها با بارش روزانةیک میلیمتر و بیشتر در خراسان جنوبی در دورة 1987 تا 2018 مطالعه شد. شاخص صدک نود و پنجمبارش روزانة هر ایستگاه، بارش شدید، وهمزمانی در سه ایستگاه و بیشتر، بارش شدید سینوپتیک تعریف شد. الگوهای جوی این نوع بارشها،با دادةرقومی ارتفاع تراز500 هکتوپاسکال در محدودة 10 تا 70 درجة شمالی و 10 تا 80 درجة شرقی، با روش تحلیل مؤلفة اصلی و خوشهبندی وارد، مشخص شد. یافته ها/ نتایج:چنانکه با وقوع بلاکینگ مدیترانه مرکزی- جنوب اروپا و سردچال اروپای شرقی- روسیة غربی، تراف باهای غربی در شرق مدیترانه عمیق شده و توده های مدیترانهای از مسیر جنوبیتر با جهت جنوب غربی وجنوب از آبهای گرم خلیج فارس و دریای عمان به شرق ایران میرسند.بنابراین، سیکلونها (فشار1011 میلیبار) با حرکت چرخندی برروی منطقه و ارتفاعات شرق ایران، بارشهای شدید (میانگین 16 میلیمتر روزانه) را ریزش میکنند. در عرض پایینتر، پرفشارهای دینامیک با حرکت واچرخند در تراز میانی و جوپایین، از شمال شرقی آفریقا تا عربستان و شمال غربی شبه جزیرة هند استقرار دارندو تضعیف بادهای سرد و خشک سیبری،باعث تداوم بارشها میشود. شرایط جوی فوق، منجر به بارش شدید در اواخر زمستان(فوریه) و اوایل بهار (مارس) در خراسان جنوبی می شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| الگوی جوی؛ بارش شدید؛ صدک 95؛ خراسان جنوبی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,424 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,603 |
||