تبیین مفهوم و قلمرو معرفتی جغرافیای سیاسی فضای شهر

پژوهش ‎های جغرافیای سیاسی

مقاله 3، دوره 4، شماره 3 - شماره پیاپی 15، پاییز 1398، صفحه 47-77   

نوع مقاله: مقالات علمی -پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/pg.2019.39458

نویسندگان

آرش قربانی سپهر¹؛ محسن جان پرور^{* 2}

¹دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

²استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

پژوهشحاضر با نگرشی فلسفی در پی پاسخ به دو پرسش مطرح در حوزة جغرافیای سیاسی فضای شهر است؛ 1- مفهوم جغرافیای سیاسی فضای شهر چیست؟ 2- قلمرو معرفتی جغرافیای سیاسی فضای شهر چگونه تبیین می­شود؟. در این پژوهش برای تحلیل اطّلاعات بیان‌شده، از روش توصیفی‑تحلیلی بهره گرفته شده است. در پاسخ پرسش اوّل می­توان گفت، جغرافیای سیاسی فضای شهر شاخه­ای سامانمند (سیستماتیک) از جغرافیای سیاسی است که به مطالعه و شناخت کنش بُعد سیاسی انسان با فضای شهر می­پردازد، لذا این مطالعه با هدف به‌سامان شدن فضای شهر [زیست شهری] صورت می­گیرد. همچنین در پاسخ به پرسش دوم باید گفت، قلمرو معرفتی جغرافیای سیاسی فضای شهر را موضوعاتی همچون شهروندان، محدوده و قلمرو، حکومت محلّی‑شهری، مرزها، انتخابات، امنیت، سازماندهی و تقسیمات سیاسی، مهاجرت، هویّت، بازیگران، مخاطرات سیاسی، عدالت فضایی، گفتمان، دیپلماسی شهری و جهانی‌شدن، نیروهای مؤثر و حقوق شهروندی در فضای شهر شکل می­دهد. در نهایت این موضوعات منجر شد که حوزة تخصصی و مطالعاتی این رشته با سایر رشته­های هم­پیوند که شهر را مورد مطالعه قرار می­دهند، مشخص شود. بر این بنیاد، نتایج پژوهش نشان از آن دارد که شاخة تخصصی نوظهور جغرافیای سیاسی فضای شهر مبتنی بر دیدگاه فلسفه علم، وجودش به‌عنوان یک حوزة تخصصی آکادمیک با شیوه و نگرشی نو به‌منظور ارائۀ برنامه برای به‌سامان شدن فضای شهر [زیست شهری] در کنار سایر حوزه­های هم­پیوند ضرورت دارد.

کلیدواژه‌ها

فلسفة علم؛ جغرافیای سیاسی؛ فضای جغرافیایی؛ جغرافیای سیاسی فضای شهر

مراجع