بررسی تأثیر فضای سرمایه گذاری بر درآمد گردشگری در کشورهای منتخب خاورمیانه

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 3، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 35، اسفند 1399، صفحه 86-55   

نوع مقاله: مطالعه موردی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2021.49666.0

نویسندگان

هادی رفیعی دارانی^{* 1}؛ علی رهنما²؛ آزاده استادفرد²

¹استادیار گروه اقتصاد گردشگری، پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران

²پژوهشگر گروه اقتصاد گردشگری، پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران

چکیده

در دهه­های اخیر، گردشگری به یکی از سریع­ترین و رو به رشدترین بخش‌های صنعتی دنیا تبدیل گردیده است. برای رسیدن به درآمد بالای گردشگری، کشورها نیازمند داشتن فضای مناسب سرمایه­گذاری می­باشند. این فضا تحت تأثیر مجموعه­ای از عوامل مرتبط با قانون­گذاری، نظارتی، سازمانی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و دیگر عوامل تعیین کننده شرایط فعالیت سرمایه­ گذاری در یک کشور، منطقه یا شهر مشخص می­گردد. در این مطالعه به بررسی تأثیر فضای سرمایه­ گذاری بر درآمد گردشگری در کشورهای منتخب خاورمیانه پرداخته می­شود. شاخص­های متعددی بر فضای سرمایه­گذاری تأثیرگذارند که در این تحقیق شاخص­های کنترل فساد، حاکمیت قانون، کیفیت مقررات، کارایی دولت، حق اظهار نظر و پاسخگویی، ثبات سیاسی و شاخص کلی فضای کسب و کار در نظر گرفته شده است. همچنین سهم درآمدهای گردشگری از GDP به عنوان شاخصی از درآمد گردشگری در نظر گرفته شده است. تجزیه و تحلیل داده‎ها با استفاده از ‎ روش پنل دیتا در بازۀ زمانی 2016-2006 برای 13 کشور منتخب منطقۀ خاورمیانه انجام شده است. نتایج نشان داد که کیفیت مقررات و اثربخشی دولت تأثیر مثبت و معنی­دار و کنترل فساد، شاخص فضای کسب و کار تأثیر منفی و معنی­دار بر سهم درآمدهای گردشگری از GDP در کشورهای منتخب خاورمیانه دارد. با توجه به نتایج به دست آمده می‎توان این طور بیان کرد که بهبود فضای سرمایه ­گذاری یکی از عوامل مهمی است که باید در زمینۀ گردشگری به آن توجه کرد. به عبارت دیگر، در صورت فراهم بودن فضای مناسب سرمایه­گذاری در یک کشور، بخش گردشگری و زیربخش­های مرتبط با آن همچون حمل و نقل، هتل‌داری بهبود خواهد یافت که نتیجه آن افزایش سهم درآمدهای گردشگری از GDP می­باشد. در صورت فراهم بودن شاخص­های حکمرانی خوب (ثبات سیاسی، کیفیت مقررات، کنترل فساد، حق اظهار نظر و پاسخگویی، اثربخشی دولت و حاکمیت قانون)، فضای سرمایه ­گذاری و به تبع آن درآمدهای گردشگری بهبود می­ یابد.

کلیدواژه‌ها

فضای سرمایه‌گذاری؛ خاورمیانه؛ درآمدهای گردشگری؛ الگوی پانل دیتا

مراجع