تحلیل نقش قدرتهای بزرگ در ایجاد مرز دیورند و تأثیر آن بر روابط افغانستان و پاکستان | ||
| پژوهش های جغرافیای سیاسی | ||
| دوره 6، شماره 4 - شماره پیاپی 24، زمستان 1400، صفحه 1-20 اصل مقاله (1.01 M) | ||
| نوع مقاله: مقالات علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/pg.2021.27297.0 | ||
| نویسندگان | ||
| سیّد هادی زرقانی* 1؛ فیاض گل مظلوم یار2 | ||
| 1دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشآموخته کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| ایجاد کشورها بر بنیاد مرزها محصول نیمه دوم سده نوزدهم است، افغانستان یکی از اولین کشورهایی است که بر این بنیاد ایجادشده است. مرزهای سیاسی کنونی افغانستان از نوع مرزهای تحمیلی بوده که عمدتاً تحت تأثیر منازعات و رقابتهای سیاسی بین دو قدرت انگلیس و روسیه تزاری در قرن 19 و در جریان بازی بزرگ جهت جلوگیری از رویارویی مستقیم این دو قدرت در منطقه آسیای مرکزی به وجود آمده است و در این دوره افغانستان را بهعنوان یک منطقه حایل بین خودشان قرار داده و مرزهای سیاسی آن کشور را طی چندین معاهده تعیین و تثبیت نمودند. در این میان معاهده دیورند و مسئله پشتونستان بسیار بااهمیت است زیرا تحولات افغانستان بعد از عقد معاهده دیورند وارد فاز جدیدی شد که باگذشت زمان و تغییرات بزرگی چون خروج انگلیس از شبهقاره و استقلال هند نهتنها نتوانست اصل و ماهیت منازعات مرتبط به مرزهای جنوبی افغانستان را حلوفصل نماید بلکه با ظهور کشور پاکستان و تضاد منافع بین این دو کشور همسایه، بر پیچیدگی حوادث و رخدادها افزوده شد که تا به امروز نیز ادامه دارد. تحقیق حاضر با روش توصیفی – تحلیلی و با استناد به منابع معتبر کتابخانهای به دنبال بررسی نقش قدرتهای بزرگ همچون انگلیس و روسیه در شکلگیری مرزهای سیاسی افغانستان بهویژه مرز دیورند و پیامدهای منفی آن برای کشور افغانستان و نقش آن در ایجاد اختلاف بین افغانستان و پاکستان میباشد. نتایج پژوهش نشاندهنده آن است که در شکلگیری مرزهای افغانستان قدرتهای منطقه و فرامنطقه بهویژه انگلیس نقش داشتند و معمای دیورند یکی از باقیماندههای استعمار هند بریتانیایی است که در حال حاضر به عامل اختلاف بین افغانستان و پاکستان تبدیلشده است و پیامدهای منفی آن برای افغانستان شامل، محصور شدن در خشکی و عدم دسترسی به آبهای آزاد، حمایت و تشدید بیثباتی سیاسی در افغانستان، ناامنی سراسری، فروپاشی نظام اجتماعی و... بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مرز؛ اختلافات مرزی؛ دیورند؛ افغانستان؛ روسیه تزاری؛ انگلیس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,322 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,536 |
||