تحلیلی بر آسیبپذیری بافت‌های تاریخی – فرهنگی بازارهای سنتی در شهرهای ایرانی-اسلامی (نمونة موردی: بازار شهر اصفهان) | ||
| جغرافیاوتوسعه ناحیه ای | ||
| مقاله 1، دوره 19، شماره 1 - شماره پیاپی 36، شهریور 1400، صفحه 23-1 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2021.48924.0 | ||
| نویسندگان | ||
| علی زنگی آبادی* 1؛ سارا میرزایی2 | ||
| 1دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف اصلی از این پژوهش، ارزیابی آسیبپذیری بافت تاریخی – فرهنگی بازار شهر اصفهان و محدودة پیرامون آن در مواقع بروز بحران می‌باشد. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و پیمایشی است. قلمرو پژوهش از بازارچة حسن‌آباد در جنوب شرق میدان امام تا بازار مجاور مسجد جامع در شمال غربی این محدوده از شهر اصفهان است. این محدوده در ادبیات برنامهریزی شهری اصفهان بهعنوان محور فرهنگی شهر شناخته میشود. داده‌های موجود با برداشت میدانی واحد به واحد حجرههای تجاری و تمام عناصر تاریخی و نیز منابع کتابخانهای و اسنادی گردآوری شد. سپس با اجرای دادهها بر روی نقشه‌های مبنای شهرداری اصفهان و استفاده از شش شاخص فرسودگی، قدمت، تراکم جمعیت، تراکم ساختمانی، تعداد طبقات و ریزدانگی بافت در تعیین میزان آسیبپذیری محدودة موردمطالعه، وضعیت محدوده از نظر میزان آسیبپذیری در محیط Arc GIS و با استفاده از الحاقیه Spatial Analyst، مشخص شد. یافته های تحقیق نشان داد قدمت حدود 70 درصد از بناهای پیرامون بازار بیش از 30 سال است. این قدمت در مورد بازار اصفهان به بیش از 300 سال میرسد. کیفیت کالبدی این عرصه نیز نامناسب است. بافت بازار ریزدانه است و این ویژگی، آسیبپذیری را افزایش میدهد. شبکة دسترسی در محدودة بازار کارآیی لازم را ندارد و به دلیل کمبودن عرض معابر و تراکم بیش از حد انسان، وسایل نقلیه و کالا، در مواقع بحران، آسیب پذیری بازار به شدت افزایش مییابد و امداد را با مشکل جدی مواجه میسازد. موارد فوق در صورت بروز بحران به معضلات امنیتی نیز دامن میزند. براساس یافتههای پژوهش و نقشة آسیب پذیری بازار مشخص شد، بافت بازار و محدودة اطراف آن در مواقع بروز بحران آسیب پذیری بالایی دارد و مهمترین عامل تشدیدکنندة آسیب پذیری بازار، کیفیت و قدمت ابنیه و شبکة دسترسی ناکارآمد است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اصفهان؛ آسیبپذیری؛ بازارهای سنتی؛ بافت‌های تاریخی – فرهنگی؛ مدیریت بحران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8,100 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,520 |
||