اعتبار و کارایی شرط بِنائی در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 7، دوره 54، شماره 2 - شماره پیاپی 129، تابستان 1401، صفحه 137-156 اصل مقاله (561.84 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2021.67107.89806 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا مقصودی1؛ سیدمصطفی محقق داماد* 2؛ سیدمهدی علامه3؛ علیرضا مظلوم رهنی4؛ هرمز اسدی کوه باد5 | ||
| 1دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی،واحد اصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران | ||
| 2استاد گروه حقوق،دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران | ||
| 3استادیار گروه حقوق،واحد اصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران | ||
| 4استادیار گروه حقوق،واحد شهر قدس،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران | ||
| 5استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی،واحد رامهرمز،دانشگاه آزاد اسلامی،رامهرمز،ایران | ||
| چکیده | ||
| عاقدان قبل از انشای قرارداد در پی مذاکرات مقدماتی یا برپایه عادت و رویهٔ مسلّم تجاری ممکن است الزاماتی را پذیرا شوند و عقد را مبتنی بر آن جاری سازند، ولی در ضمن عقد به آن تصریح نکنند یا به تکرار آن در متن قرارداد، لزومی نیابند. در اعتباربخشی و شناسایی شرطِ توافقشده قبل از عقد که آن را شرط تبانی، بِنائی یا تواطی نیز نامیدهاند و تسریِ اثر و نفوذ شرط ضمن عقد به اینگونه شروط، اختلاف پدید آمده است. شرط تبانی ازاینرو توسط فقیهان بزرگی پذیرفته شده است که آن را نه بیگانه از عقد که مرتبط یا قیدِ معنوی عقد و ملحق به شروط ضمن عقد دانستهاند. ازنظر مشهور فقها، شرط معتبر آن است که با عقد گره خورَد و با آن درگیر شود و به تعبیر دیگر در صُلب عقد، انشا شود. در طرح پیشِ رو با روش توصیفیتحلیلی، اعتبار شروط بنائی بررسی شده است. ازآنجاکه شرط تبانی در قلمروِ انشا قرار ندارد و در حکم شرط ابتدایی است، اعتباربخشی و منشأ اثر یافتن آن و تسریِ اثر و نفوذ شرط ضمن عقد به این نوع توافق که نه به صراحت (دلالت مطابقی) و نه اشاره (دلالت التزامی) در متن عقد ذکر نشده است بهآسانی ممکن نیست و پذیرش آن، در مرحلهٔ ثبوت و اثبات با تبعات زیانبارِ حقوقی و موانعِ جدی روبهرو است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شرط تبانی؛ شرط ضمن عقد؛ شرط ضمنی؛ التزام انشایی؛ قید معنوی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,378 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,880 |
||