بازکاوی معناشناختیِ اصل مثبت | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 10، دوره 54، شماره 2 - شماره پیاپی 129، تابستان 1401، صفحه 211-234 اصل مقاله (781.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2021.62605.87292 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا هدائی1؛ جواد سلطانی فرد* 2؛ احمد محمدی3؛ حسین سلطانی فرد4 | ||
| 1دانشیار دانشگاه تهران | ||
| 2دانش آموخته دکتری فقه و حقوق خصوصی دانشگاه شهید مطهری(ره) | ||
| 3دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی پژوهشکده امام خمینی(ره) | ||
| 4دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| اصل مثبِت، بحثی اصولی با کارکردهای فراوان است که قریب به اتفاق اصولیان متأخر آن را در ضمن تنبیهات اصل استصحاب مطرح کرده و راجع به حجیت آن اختلافنظر دارند. مستصحب میتواند با خود، لازم، ملازم و ملزومی غیرشرعی (عقلی یا عادی) داشته باشد که اثبات هریک از این امورِ خارجی برای آن، در گرو حجیت اصل مثبت است. دیدگاه معارض حجیت اصل مثبت بر این باور است که تنها امور شرعی بیواسطه میتوانند بر مستصحب مترتب شوند. اصولیان حتی در تعریف اصل مثبت با یکدیگر همداستان نیستند؛ ازاینرو ضروری است پیش از هرگونه بحثی پیرامون حجیت اصل مثبت، نخست حدود مفهومی آن بهطور دقیق مشخص و پس از راستیآزماییِ مهمترین تعاریف موجود در این زمینه، تعریفی جامع از اصل مزبور ارائه شود. این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی به این یافتهها دست مییابد که اولاً در کنار وسائط عقلی و عادی، واسطهٔ اتفاقی نیز میتواند در زمرهٔ مثبَتات استصحاب قرار گیرد؛ ثانیاً در جریان اصل مثبت، مستصحب علاوه بر موضوع، میتواند حکم، اعم از تکلیفی و وضعی باشد؛ ثالثاً جریان اصل مثبت اساساً اختصاصی به استصحاب ندارد و این اصل میتواند در سایر اصول غیرلفظی نیز جریان یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصل مثبت؛ اصول مثبته؛ مثبتات اصول؛ مثبتات استصحاب؛ لوازم عقلی و عادی مستصحب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,943 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,603 |
||