بررسی اعتبار و امکان استفاده از داده‌های شبکه‌بندی‌شده AgMERRA برای مطالعات اقلیمی-کشاورزی در استان خراسان شمالی

پژوهشهای زراعی ایران

مقاله 7، دوره 19، شماره 2 - شماره پیاپی 62، تابستان 1400، صفحه 201-217   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jcesc.2021.69532.1044

نویسندگان

معصومه فرهادی¹؛ محسن جهان^{* 2}؛ محمد بنایان اول²

¹دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

²گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر تولیدات کشاورزی در بعد زمانی- مکانی، مطالعات هواشناسی کشاورزی، شبیه‌سازی عملکرد گیاهان زراعی و تولید سناریوهای اقلیمی، نیازمند مجموعه داده‌های هواشناسی دقیق و استاندارد است. این در حالی است که داده‌های مشاهداتی تاریخی در بسیاری از مناطق در دسترس نبوده و یا ناقص است؛ بنابراین، داده‌های شبکه‌بندی شده یا داده‌های آب و هوایی تولید شده به‌عنوان جایگزینی در این مناطق مورد استفاده قرار می‌گیرند. در پژوهش حاضر، امکان استفاده از مجموعه داده‌های AgMERRA برای پر کردن خلاء داده‌های تاریخی ناقص و گمشده در هفت ایستگاه هواشناسی سینوپتیک در استان خراسان شمالی در بازه زمانی 2010-1980 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج واسنجی با استفاده از شاخص‌های ارزیابی کارایی مدل نظیر ضریب تبیین (R²)، شاخص توافق (d)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، جذر میانگین مربعات خطای نرمال شده (NRMSE)، میانگین خطای اریبی (MBE) نشان داد که در تمامی مناطق مورد مطالعه، داده‌های شبکه‌بندی شده AgMERRA برای تشعشع خورشیدی، دمای حداقل، دمای حداکثر، به استثنای بارندگی روزانه و رطوبت نسبی در دمای حداکثر، تطابق (92/0> d و 30%< NRMSE)و همبستگی خوبی (96/0 ≥ r ≥ 81/0) با داده‌های ایستگاهی در مناطق خشک، نیمه‌خشک، معتدل و سرد و کوهستانی استان خراسان شمالی دارد. اگرچه زمانی که داده‌های روزانه بارندگی به‌صورت داده‌های ماهانه تجمیع شدند، همبستگی بهتری حاصل شد. به‌طور کلی نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که می‌توان از سری داده‌های AgMERRA برای مطالعات اقلیمی، تجزیه و تحلیل، برنامه‌ریزی و مدیریت بخش کشاورزی در حوزه استان خراسان شمالی استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها

اعتبارسنجی؛ تغییرات زمانی-مکانی؛ داده‌های ایستگاهی؛ هواشناسی کشاورزی

مراجع