تحلیل، نقد و تکمیل گزارش رشر از سیر منطق دورۀ اسلامی | ||
| جستارهایی در فلسفه و کلام | ||
| مقاله 3، دوره 52، شماره 1 - شماره پیاپی 104، شهریور 1399، صفحه 45-65 اصل مقاله (797.44 K) | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/epk.2021.44142.0 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد عبادی* 1؛ محمد امدادی ماسوله2؛ هانیه موسوی3 | ||
| 1دانشیار دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشجوی دکتری فلسفه معاصر دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) قزوین | ||
| 3دانش آموخته کارشناسیارشد فلسفه دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| نیکولاس رشر در میان محققان غربی از پیشگامانی است که دربارۀ منطق دورۀ اسلامی اندیشیده و قلم زده است. او چهار محور اصلی را برای توصیف وضعیت منطق در دورۀ اسلامی برمیشمارد: 1. انتخاب عنوان منطق عربی برای نامگذاری منطق دورۀ اسلامی؛ 2. ایجاد دوگانۀ شرقی-غربی برای تفکیک منطقدانان پس از ابنسینا؛ 3. خاموشی منطقپژوهی پس از سدۀ دهم؛ 4. ذکر اسامی منطقدانان و آثارشان. در این نوشتار الگوی منطقپژوهی رشر در بررسی منطق دورۀ اسلامی ارزیابی شده است. مهمترین نقدهای وارد بر گزارش رشر از این دوره به این قرار است: 1. دلایل رشر برای ترجیح عنوان منطق عربی بهجای منطق دورۀ اسلامی موجه و مستدل نیست؛ 2. برخلاف رشر، منظور ابنسینا از منطقدانان غربی، اندیشمندان مکتب بغداد و پیروان آنها نبوده، بلکه مراد وی از مغربیان، فلسفهدانان یونانی و پیروان صرف آموزههای آنان است. مبنای رشر برای دوگانۀ شرقی-غربیِ منطقدانان پس از ابنسینا نیز همخوانی اندیشههای فلسفی و منطقی این افراد است که سبب تقسیمبندیِ نادرست برخی منطقدانان شرقی در طیف غربی و بهعکس شده است؛ 3. رشر بهدلیل دسترسینداشتن به منابع دستاول و نسخههای خطی و نیز ناآگاهی از منطقپژوهی در آثار غیرمنطقی چون فلسفه و علم اصول، بهاشتباه گمان کرده است که منطقپژوهی پس از سدۀ دهم به فراموشی گراییده است؛ 4. گزارش رشر در معرفی اسامی و تعداد آثار منطقدانان نیز کمبودهایی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوی دوبخشی منطق؛ منطقدانان شرقیغربی؛ منطق دورۀ اسلامی؛ ابنسینا؛ منطق عربی؛ رشر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,376 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,326 |
||