بهبود کیفیت‌ اسپرم منجمد-یخ‌گشایی شده خروس‌های گله مادر تجاری چالش داده شده با دگزامتازون با استفاده از مکمل غذایی ویتامین E

پژوهشهای علوم دامی ایران

مقاله 9، دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 49، بهار 1401، صفحه 109-120   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijasr.2021.68725.1007

نویسندگان

ذبیح اله نعمتی^{* 1}؛ محمد ستاری²؛ امیر کریمی²؛ مقصود بشارتی²؛ نامدار کامرانی²

¹گروه علوم دامی،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

²گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، ایران.

چکیده

این آزمایش با هدف بررسی اثر افزودن ویتامین E به جیره غذایی بر کیفیت ­اسپرم منجمد-یخ­گشایی شده در خروس­های تحت تنش ­اکسیداتیو با دگزامتازون انجام شد. تعداد 18 قطعه خروس گله مادر گوشتی سویه راس 308 در سن 28 هفتگی به صورت طرح کاملا تصادفی با 3 گروه آزمایشی و 6 پرنده در هر گروه آزمایشی، انجام گرفت. گروه­های آزمایشی شامل 1- گروه کنترل (خروس­های سالم تغذیه شده با جیره غذایی پایه) 2- خروس­های تزریق شده با دگزامتازون به مقدار 4 میلی­گرم در کیلوگرم وزن بدن (دگزا) 3- دگزا + ویتامین E (200 میلی­گرم در کیلوگرم خوراک)، بودند. پس از 2 هفته دوره عادت پذیری و 3 هفته بعد از اعمال گروه­های آزمایشی، نمونه­های منی خروس­ها با استفاده از روش ماساژ شکمی جمع­آوری شد. خصوصیات کیفی اسپرم­ شامل میزان زنده­مانی، درصد تحرک کل و پیش­رونده، یک­پارچگی غشای پلاسمایی و نیز میزان مالون دی­آلدهید، ظرفیت آنتی اکسیدانی و فعالیت آنزیم­های گلوتاتیون پراکسیداز، سوپر­اکسید­ دیسموتاز ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تزریق دگزامتازون به عنوان عامل ایجادکننده تنش اکسیداتیو، به ترتیب سبب افزایش پراکسیداسیون لیپیدی (11/9) و کاهش ظرفیت آنتی اکسیدانی (01/1) پلاسمای اسپرم در مقایسه با گروه کنترل (94/6، 16/1) گردید و از طرفی، تحرک کل (16/49)، تحرک پیش­رونده (46/12)، درصد زنده­مانی (84/50) و یک­پارچگی غشای پلاسمایی (26/50) را شدیدا کاهش داد. افزودن ویتامین E به میزان 200 میلی­گرم به جیره غذایی خروس های تزریق شده با دگزامتازون سبب بهبود تحرک کل (63/73)، درصد زنده­مانی (12/74)، یک­پارچگی غشای پلاسمایی (74/72)، ظرفیت آنتی اکسیدانی (50/1) و فعالیت آنزیم­های گلوتاتیون پراکسیداز (58/73)، سوپر­اکسید­ دیسموتاز (95/144) و کاهش میزان مالون دی­آلدهید (61/4) در مقایسه با دو گروه دیگر شد. میزان تحرک پیش­رونده در گروه کنترل (33/26) در مقایسه با دو گروه دیگر بیش­ترین مقدار بود و فرکانس حرکات جانبی سر (08/16) در تنها گروه دگزامتازون بیشتر از دیگر گروه­های آزمایشی بود. می­توان نتیجه گرفت که تزریق دگزامتازون سبب افزایش پراکسیداسیون لیپیدی شده و کیفیت اسپرم را کاهش می­دهد. افزودن ویتامین E به میزان 200 میلی­گرم به جیره خروس­های مادر در شرایط تنش سبب بهبود کیفیت اسپرم منجمد یخ­گشایی شده می­گردد.

کلیدواژه‌ها

اسپرم منجمد-یخ‌گشایی شده؛ تنش‌اکسیداتیو؛ خروس؛ ویتامین E

مراجع