تحلیل اضطراب در متن احادیث فقهی از نگاه صاحبجواهر | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 3، دوره 54، شماره 3 - شماره پیاپی 130، پاییز 1401، صفحه 53-75 اصل مقاله (710.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2021.68398.1043 | ||
| نویسندگان | ||
| سید علی دلبری* 1؛ سید جعفر علوی2؛ علیاکبر حبیبیمهر3 | ||
| 1دانشیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی | ||
| 2استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی | ||
| 3دانش آموخته دکتری دانشگاه علوم اسلامی رضوی | ||
| چکیده | ||
| احادیث فقهی که گنجینهٔ کلام الهی است، دچار آسیبهای گوناگونی ازجمله اضطراب متن شده است. صاحبجواهر از جمله فقیهانی است که به این دست احادیث توجه ویژه داشته است. برای شناخت رویکرد صاحبجواهر به امسئله، یافتن پاسخ وی به این پرسشها ضروری است: اصل بر اضطرابِ متن حدیث فقهی است یا عدمش؟ عوامل اضطراب متن حدیث، مراحل بررسی، پیامدها و کاربردها و مرجّحات یک گزارش در روایت مضطرب کداماند؟ نوشتار پیشِ رو با روش توصیفیتحلیلی به این نتایج رسیده است که اولاً، از منظر صاحبجواهر، اصل بر عدم اضطراب متن احادیث فقهی است. ثانیاً، دو عامل اصلیِ اضطراب، اشتباه راویان و نسخهنویسان است؛ ثالثاً، مواجههٔ صاحبجواهر با حدیث مضطرب در چهار مرحله صورت گرفته است: شناسایی اضطراب، فرقگذاشتن بین روایت مضطرب فیالجمله و بالجمله، ترجیح یکی از گزارشها، اعراض یا احتمال تخییر بنا بر شمول روایات علاجیه؛ رابعاً، پیامدهای اضطراب متن حدیث را میتوان در سه عرصهٔ دلالت حدیث، حجیت آن در معارضه با دیگر ادله و تأثیرات آن بر فتوای فقیهان کاوید؛ سرانجام صاحبجواهر به چهارده مؤیّد برای ترجیح گزارشی از روایت مضطرب بر گزارش دیگر آن اشاره کرده که از جملهٔ آنها اضبطبودن، شهرت و اجماع اعم از منقول و محصل، مخالفت با سیاق و خالیبودن کتب روایی یا نسخهٔ اصلی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| : جواهر الکلام؛ اضطراب در متن حدیث؛ عوامل و پیامدهای آن؛ مرجحات یک گزارش از روایت مضطرب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,905 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,410 |
||