ترجمۀ فیلم‌های چندزبانه در دوبله

مطالعات زبان و ترجمه

مقاله 7، دوره 55، شماره 1، بهار 1401، صفحه 173-202   

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/lts.v55i1.85997

نویسنده

حمیده نعمتی لفمجانی^*

گروه مترجمی زبان انگلیسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

نمونه فیلم‌های متعددی وجود دارد که به دلایل متعددی کارگردان یا نویسنده تصمیم به استفاده از شخصیت‌هایی می‌گیرد که تک‌زبانه نباشند و به زبان دیگری غیر از زبان اصلی فیلم صحبت کنند یا با فیلمبرداری در کشوری دیگر مکالماتی به زبان آن کشور انجام می‌شود. در این صورت کار تیم ترجمه و دوبله سخت‌تر خواهد بود که باید با توجه به محدودیت‌ها و شرایط خاص تصمیم درستی اتخاذ کنند. تحقیق حاضر با بررسی 6 فیلم چند زبانه بر آن است که به بررسی نحوۀ ترجمۀ فیلم‌های چند زبانه در دوبله بپردازد. نمونه‌های زبان سوم موجود در 713 دقیقه از این 6 فیلم براساس مدل تحلیلی زابالبیاسکو و کوریوس (2014) گردآوری شد. در گام بعدی ترجمۀ این موارد از نسخۀ دوبله استخراج و براساس مدل کوریوس و زابالبیاسکو (2019) دسته‌بندی شد. داده‌ها حاکی از آن بود که در دوبلۀ این فیلم‌ها، در اکثر موارد زبان سوم با راه‌کارهایی چون پخش صدای شخصیتی که به زبان سوم در فیلم اصلی صحبت می‌کند یا ترجمۀ واجی که دوبلر آن را بیان می‌کند، حفظ شد. این تحقیق جهت آگاهی دانشجویان ترجمه برای آشنایی با راهکارهای پیش رو برای ترجمۀ فیلم‌های چند زبانه می‌توان راه گشا باشد. مقایسۀ نسخۀ اصلی و دوبله و تحقیقات در این زمینه باعث آگاهی صنعت دوبله و در نتیجه تولید محصولاتی با کیفیت بهتر البته از منظر زبان‌شناسی می‌شود. در ضمن تحقیقات بیشتری نیاز است تا به جمع‌بندی جامع‌تری از انواع روش‌های موجود برای دوبله یا زیرنویس فیلم‌های چند زبانه رسید.

کلیدواژه‌ها

فیلم چندزبانه؛ زبان سوم؛ دوبله؛ ترجمۀ دیداری شنیداری

مراجع