تأثیر مدت زمان و عمق دفن بر شکست خواب و درصد جوانه‌زنی بذور علف هرز میاگروم (Myagrum perfoliatum L.)

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 9، دوره 35، شماره 4 - شماره پیاپی 54، زمستان 1400، صفحه 495-504   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2021.70381.1023

نویسندگان

فیروزه شریفی کالیانی¹؛ سعید جلالی هنرمند^{* 2}؛ ایرج نصرتی³؛ علیرضا باقری⁴؛ حسن حیدری⁵

¹دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

²دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

³گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

⁴دانشگاه رازی کرمانشاه

⁵استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

چکیده

میاگروم با نام علمی Myagrum perfoliatum L. علف هرزی زمستانه است که در ایران و بویژه در استان کرمانشاه در محصولات زمستانه و پاییزه مانند گندم و جو مشکل‌ساز شده است و جمعیت آن رو به افزایش است اما متأسفانه علی‌رغم خسارت و پراکنش بالای میاگروم، مطالعات زیادی راجع به اکولوژی، فیزیولوژی و بیولوژی آن انجام نشده است. بنابراین این آزمایش در سال زراعی 94-1393 با هدف بررسی تأثیر مدت زمان و عمق دفن بذر بر شکست خواب و جوانه­زنی بذور علف هرز میاگروم به­صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه اجرا شد. فاکتور­های مورد بررسی در آزمایش شامل مدت زمان دفن بذور در خاک (270، 360 و 420 روز)، عمق دفن بذور (صفر، 5، 10، 20 و 40 سانتی­متر)، دما (25 درجه سانتی­گراد ثابت، 5/10 و 10/20 درجه سانتی­گراد متغیر) و نور (نور و تاریکی) بودند. نتایج نشان داد که درصد جوانه­زنی بذور علف هرز میاگروم در نور و تاریکی اختلاف معنی­داری نداشتند، همچنین زمان دفن بذور، دما، عمق دفن بذور و اثر متقابل زمان دفن*دما اثر معنی­داری (p≤0.01) بر درصد جوانه­زنی بذور گذاشت. بالاترین درصد جوانه­زنی (69/5 درصد) با گذشت زمان دفن 420 روز و در دمای 20/10 درجه سانتی­گراد متغیر مشاهده شد، همچنین در سطح خاک و با افزایش عمق دفن بذور (بیشتر از 5 سانتی­متر) زنده مانی و درصد جوانه­زنی بذور در مقایسه با عمق 5 سانتی­متری خاک کاهش یافت (به­ترتیب 50/49، 51/76، 54/36 و 67/99 درصد کاهش درصد جوانه­زنی در عمق 0، 10، 20 و 40 سانتی­متری خاک در مقایسه با عمق 5 سانتی­متری خاک) زیرا بذور برای جوانه­زنی به شرایط خاص رطوبتی و دمایی نیاز دارند که بنابر نتایچ به­دست آمده این شرایط در عمق 5 سانتی­متری خاک وجود داشته است پس می­توان نتیجه گرفت که انجام شخم عمیق و رفتن بذور به اعماق ممکن است به مدیریت این علف هرز کمک کند.

کلیدواژه‌ها

درصد جوانه‌زنی؛ دما‌ی متغیر؛ شخم؛ گندم

مراجع