بازخوانی تجربۀ «پرسهزنی» در رمان فارسی دهۀ هشتاد (مطالعۀ موردی: رمان «چرخدندهها»، نوشتۀ امیر احمدی آریان) | ||
| جُستارهای نوین ادبی | ||
| دوره 54، شماره 2 - شماره پیاپی 213، تابستان 1400، صفحه 47-79 اصل مقاله (919.93 K) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jls.2021.68656.1032 | ||
| نویسندگان | ||
| صفیه خدامی فهادان1؛ سمیرا بامشکی* 2؛ بهزاد برکت3؛ مهدی نجفزاده4 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران | ||
| 3دانشیار زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه گیلان، ایران | ||
| 4دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| پرسهزنی گونهای از گذران اوقات فراغت در جوامع شهری پیشرفته است که اغلب بهصورت انفرادی و با نیت تفریح، لذت و تفکر انجام میگیرد. گفتمانهای فرهنگی و سیاسی حاکم بر شهر، کیفیت تجربۀ پرسهزنی را تحت تأثیر قرار میدهند. به دنبال نوسازی و توسعۀ شهرهای ایران، پدیدۀ پرسهزنی در میان قشرهای مختلف اجتماعی، بهویژه جوانان، رواج پیدا کرده است. این پژوهش براساس رویکرد مطالعات فرهنگی به بررسی نحوۀ بازنمایی تجربۀ پرسهزنی در رمان فارسی چرخدندهها (1388)، نوشتۀ امیر احمدیآریان میپردازد. به این اعتبار، رمان را بهمثابه یک میانجی برای فهم تحولات فرهنگی جامعه در نظر گرفتهایم. ازآنجاکه هدف ما مطالعه و تفسیر تأثیرات متقابل سوژه و فضای اجتماعی در متن ادبی است، در این پژوهش از روش تحلیل مقولهای محتوا با واحد مضمون استفاده کردهایم و در پی پاسخ به این پرسش هستیم که انگیزه و نقطه عزیمت سوژه برای پرسهزنی چیست؟ در طول پرسهزنی چه تعاملاتی با خود، دیگری و فضای شهر برقرار میکند و درنهایت چه فرجامی مییابد؟ در فضای داستان، ایدئولوژیهای حاکم، چگونه بر کیفیت پرسهزنی سوژۀ متنی تأثیر میگذارند؟ نتایج پژوهش نشان میدهد رویکرد گزینشی جامعه نسبت به مدرنیسم، بر ادراک سوژه از شهر تأثیر مخربی دارد و تجربۀ پرسهزنی را تلخ و آشفته میکند. سوژۀ پرسهزن از فرهنگ شهرنشینی بیبهره است، اما مواهب دنیای شهر را مطالبه میکند. انگیزۀ اصلی او در این رمان، کامیابی، تفریح و بازپسگرفتن جوانی ازدسترفته بوده است. آنچه تجربه میکند، تحقیر، بیگانگی و بیهنجاری است. او راه چاره را در خشونت ورزیدن، انتقامگیری و جنون مییابد و درنهایت خودکشی میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رمان شهری؛ پرسهزنی؛ توسعهنیافتگی؛ کژمدرنیسم؛ شیزوفرنی فرهنگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,478 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,233 |
||