بررسی خدمات کتابخانه‌ای برای نابینایان و کم‌بینایان در کتابخانه‌های عمومی ایران و ارائه راهکارهای پیشنهادی به آنها | ||
| پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی | ||
| مقاله 5، دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 21، شهریور 1400، صفحه 84-108 اصل مقاله (662.93 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/infosci.2021.24239.0 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه امید1؛ سید مهدی طاهری2؛ مریم صراف زاده* 3 | ||
| 1دانشجوی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی/ دانشگاه تهران، ایران | ||
| 2دانشیارگروه علم اطلاعات و دانش شناسی/دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| 3استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی/دانشگاه تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: پژوهش حاضر، با هدف تبیین خدمات کتابخانه‌ای به نابینایان و کم‌بینایان، و ارائه راهکارهای پیشنهادی به کتابخانه‌های عمومی ایران انجام شد. روش‌شناسی: این پژوهش از لحاظ ماهیت و هدف، یک پژوهش کاربردی بوده، و با استفاده از روش پیمایشی‌ـ‌تحلیلی انجام شد. جامعه پژوهش را کتابداران و مدیران 46 کتابخانه عمومی زیر نظر نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور که دارای بخش نابینایان و کم‌بینایان و خدمات ویژه آنها بودند، تشکیل می‌دادند. ابزار گردآوری داده‌ها، دو پرسشنامه طراحی شده توسط پژوهشگر، یکی ویژه کتابداران بخش یاد شده، و دیگری ویژه مدیران این کتابخانه‌ها بود که بر مبنای استاندارد خدمات کتابخانه‌های عمومی برای نابینایان و کم‌بینایان تدوین‌شده توسط نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در سال 1395 بود. برای تجزیه‌وتحلیل دادها از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد. یافته ها: نتایج آزمون فرض برابری میانگین نشان داد، با توجه به اینکه سطح معنی‌داری کمتر از 05/0 و کرانه‌های اختلاف میانگین برای متغیرهای «خدمات ویژه نابینایان و کم‌بینایان، وضعیت تأمین منابع اطلاعاتی و وضعیت نیروی انسانی شاغل در کتابخانه‌های عمومی ایران» مثبت است، این متغیرها بیشتر از حد متوسط از استاندارد تبعیت می‌کنند. همچنین برای متغیرهای «ساختمان، تجهیزات، سخت‌افزار و نرم‌افزارهای بخش نابینایان و کم‌بینایان در کتابخانه‌های عمومی ایران» سطح معنی‌داری کمتر از 05/0 است و کرانه‌های منفی اختلاف میانگین نشان داد این متغیرها، کمتر از حد متوسط تابع استاندارد هستند. نتیجه: بر مبنای یافته‌های پژوهش، ضرورت همخوانی بیشتری با استاندارد مبنای پژوهش، به‌ویژه در بخش ساختمان و تجهیزات وجود دارد. به نظر می‌رسد، افزون بر تدوین استاندارد، ضمانت اجرایی پیاده‌سازی استاندارد از سوی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ضروری بوده، و در بهبود خدمات به نابینایان و کم‌بینایان کمک شایانی خواهد نمود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| کتابخانه‌های عمومی؛ خدمات ویژه نابینایان و کم‌بینایان؛ نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور؛ استاندارد خدمات کتابخانه‌های عمومی برای نابینایان و کم‌بینایان؛ ارزیابی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,821 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,595 |
||