ابعاد راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات در دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه شاهد

پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی

مقاله 12، دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 21، شهریور 1400، صفحه 238-257   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/infosci.2021.23992.0

نویسندگان

حمزه علی نورمحمدی^{* 1}؛ اکرم نورزاده²

¹دانشیار/ دانشگاه شاهد، تهران

²کارمند کتابخانه مرکزی/ دانشگاه شاهد ، تهران

چکیده

هدف: هدف این پژوهش مطالعه راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات توسط دانشجویان دانشگاه شاهد است. لذا در این پژوهش، تبیین ابعاد راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات میان دانشجویان دانشگاه شاهد و نیز اعتبار‌سنجی ابزاری برای اندازه­گیری این راهبردها پیگیری می­شود.
روش ­شناسی: این پژوهش از نوع پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش شامل همه دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه شاهد است که 386 نفر از آنها به‌صورت تصادفی انتخاب شده‌اند. برای گردآوری داده‏ها در این پژوهش از پرسشنامه اصلاح‌شده راهبردهای فراشناختی مهارت‌های جستجوی کتابخانه ­ای و برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از نرم ­افزار اس‌پی‌اس‌اس (SPSS) و آموس (AMOS) استفاده شده است.
یافته­ ها: یافته ­ها نشان داد که آگاهی، برنامه ­ریزی، راهبرد شناختی، خطازدایی و خودکنترلی از مهمترین ابعاد راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات دانشجویان دانشگاه شاهد است و تمامی ابعاد رابطه مثبت و معنی­داری با هم داشته و از وضعیت مطلوبی برخوردار هستند. همچنین مقایسه راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد، نشان داد که ابعاد برنامه‌ریزی، شناختی و خودکنترلی در دانشجویان ارشد به‌طور معناداری بیشتر از دانشجویان کارشناسی است.
نتیجه­: نتایج نشان داد که راهبردهای فراشناختی جستجوی اطلاعات در میان دانشجویان دانشگاه شاهد دارای ابعاد گوناگونی است. افزون بر این، نتایج نشان داد که روایی و پایایی ابزار بررسی‌شده برای اندازه ­گیری این ابعاد قابل دفاع می­باشد؛ از آن رو که راهبردهای فراشناختی در موفقیت فرآیند جستجو اثرگذار است و باید زمینه ­های لازم برای تقویت این راهبردها از طریق آموزش فراهم شود.

کلیدواژه‌ها

راهبردهای فراشناختی؛ جستجوی اطلاعات؛ رفتار اطلاعاتی؛ مهارت‌های جستجو؛ دانشگاه شاهد

مراجع