بازخوانی رابطۀ ایدئولوژی و نظام آموزشی | ||
| علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| مقاله 6، دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 36، اسفند 1399، صفحه 189-163 اصل مقاله (878.43 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/social.2021.69289.1021 | ||
| نویسنده | ||
| محمد امینی* | ||
| دانشیار مطالعات برنامه درسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران | ||
| چکیده | ||
| نقش و نحوۀ حضور ایدئولوژی در نظام آموزش و پرورش از موضوعات مناقشهانگیز حوزۀ فرهنگ و آموزش است. درحالیکه برخی از حضور عناصر ایدئولوژیک در نظامهای آموزشی و شکلدهی به آن حمایت میکنند، عدهای دیگر چندان با این ایده توافق و همراهی نشان نمیدهند و ورود ایدئولوژی به عرصۀ آموزش را باعث ایجاد محدودیتهای مختلف میدانند. در این مقاله با رویکردی تحلیلی–استنتاجی تلاش شده است برخی ابعاد و زوایای این مسئله بررسی و تحلیل شود. با مروری بر دیدگاهها و ادبیات نظری موجود، رابطه و نسبت ایدئولوژی با نظام آموزشی در قالب دو شکل ضمنی (غیرمستقیم) و صریح (مستقیم) صورتبندی شده است. در رویکرد اول، ایدئولوژی در معنای ارزشهای بنیادین و چهارچوبهای کلان فلسفی حاکم بر آموزش و پرورش مطرح میشود که فقط جهتگیری کلی حرکت نظام آموزشی را نشان میدهد و تلاشی برای تعیین و مهندسی روندهای جاری و ساری آموزش در مدارس و مراکز آموزشی از خود نشان نمیدهد، اما در رویکرد صریح (مستقیم)، برنامههای درسی مختلف تحت کنترل و حاکمیت ایدئولوژِی قرار میگیرند و بسترهای ذهنی و فکری مخاطبان جوان یعنی دانشآموزان و دانشجویان بهمنظور پذیرش و درونیکردن ارزشها و هنجارهایی خاص آماده میشود. در این صورت، نقشآفرینی ایدئولوژی در نظام آموزشی از کیفیات و شرایط مناقشهانگیزی برخوردار میشود که خود ضرورت توجه و بازاندیشی سیاستگذاران و برنامهریزان را به اصلاح این روند جلب میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایدئولوژی؛ نظام آموزشی؛ آموزش و پرورش ایدئولوژیک؛ برنامههای درسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,397 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,797 |
||