تحلیل گونه شناسی دوبیتی فارسی در ادب عامه | ||
| جُستارهای نوین ادبی | ||
| دوره 54، شماره 3 - شماره پیاپی 214، پاییز 1400، صفحه 123-144 اصل مقاله (664.21 K) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jls.2021.71318.1112 | ||
| نویسندگان | ||
| مرضیه عظیمی1؛ نجمه دری2؛ حسن ذوالفقاری* 3؛ غلامحسین غلامحسین زاده3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 3استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| از میان اشعار عامۀ فارسی، بیش از همه دوبیتی رواج دارد. در موقعیت‌ها و مراسم مختلف، در سوگ و سرور، هنگام کار و استراحت، بر زبان پیر و جوان دوبیتی جاری است. درواقع دوبیتی پرکاربرد‌ترین قالب شعری ادب عامه است و درعین‌حال دارای ویژگی‌هایی است که آن را از سایر قالب‌های شعری فارسی متمایز می‌کند. برای مثال زبان آن عمدتاً عامیانه و مضمون آن بیشتر مسائل روزمرۀ زندگی عموم مردم و به‌خصوص احساسات عاشقانه و هجران یار است و به‌طورکلی محل بروز احساسات و عواطف جاری آن‌هاست. علاوه بر آن، ویژگی‌های ساختاری منحصربه‌فرد فردی دارد. ازاین‌رو آیا می‌توان گفت دوبیتی فارسی یک ژانر ادبی نیز هست؟ و آیا اساساً یک قالب شعری می‌تواند محور یک ژانر ادبی قرار گیرد؟ برای بررسی این موضوع، در این پژوهش با انتخاب هزار و پانصد دوبیتی از مناطق مختلف ایران، مؤلفه‌های ژانری متنی و برون‌متنی دوبیتی بررسی شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد دوبیتی‌های فارسی غالباً ویژگی‌های ژانری نسبتاً واحد و همانندی دارند که راه را برای سخن گفتن از ژانر دوبیتی در کنار قالب دوبیتی تا حدودی هموار می‌کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| دوبیتی؛ شعر عامۀ فارسی؛ قالب شعری؛ نوع ادبی؛ مطالعات ژانری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,726 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,256 |
||