ریشههای پیدایش مکتب اخباریگری | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 9، دوره 54، شماره 4 - شماره پیاپی 131، زمستان 1401، صفحه 175-194 اصل مقاله (616.19 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2021.70480.1108 | ||
| نویسنده | ||
| حامد مصطفوی فرد* | ||
| استادیار دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان | ||
| چکیده | ||
| مبتکرانِ تقسیمبندی چهارگانهٔ احادیث تمهیداتی اندیشیدند تا اخباری را که سند صحیح ندارد، در زمرهٔ روایات معتبر بگنجانند؛ اینان برخی روایات را در شمار صحاح گنجاندند که بر طبق اصطلاح جدید صحیح محسوب نمیشود. در این زمینه، مهمترین ابزار، نظریهٔ انجبار؛ یعنی جبران ضعف سند در صورت عمل مشهور به آن بود. عالمان متأخرِ مکتب حله، یعنی محقق اردبیلی و شاگردانش، با پشتکردن به نظریهٔ انجبار و از سوی دیگر با منحصریافتن خبر حجت در خبر صحیح، بخش بزرگی از روایات را کنار گذاشتند و با اعراض از عمل مشهور، عملاً آخرین ابزار تقویت روایت را حذف کردند. اینگونه بود که اخباریان به داعی بیم ازدسترفتن سنت و لزوم احیای سیرهٔ متقدمان، بر ضد مکتب اجتهاد قیام کردند. در این میان، برخی عوامل سیاسی و فرهنگی و اجتماعی نیز در شکلگیری و رشد اخباریگری مؤثر بود، ازجمله تأثیرپذیری استرآبادی از جو فکری حاکم بر مکه و مدینه، حمایت صفویان از اخباریگری بهمنظور افزایش تقابل شیعیسنی و کاهش قدرت مجتهدان، عوامپسندبودن تفکر اخباریگری و دیگر اینکه علوم مقدماتی اجتهاد، مثل فقه و اصول فقه و درایةالحدیث، اصالت سنی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اخباریان؛ مجتهدان؛ نظریهٔ انجبار؛ تنویع رباعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,323 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,567 |
||