عینیت و بینونت وحدت و کثرت در نظام توحیدی ملاصدرا با ابتناء بر قاعدۀ بسیطالحقیقه | ||
| جستارهایی در فلسفه و کلام | ||
| مقاله 4، دوره 52، شماره 2 - شماره پیاپی 105، آذر 1399، صفحه 75-94 اصل مقاله (490.58 K) | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/epk.2021.43333.0 | ||
| نویسندگان | ||
| اعظم مردیها1؛ سیدمرتضی حسینی شاهرودی* 2؛ علیرضا کهنسال3 | ||
| 1دانش آموخته مقطع دکتری دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2استاد دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 3دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| ملاصدرا در مباحث توحید با ارائهٔ برهانی مبتنی بر قاعدهٔ بسیطالحقیقه، حقتعالیٰ را متصف به بساطت حقیقی میکند. این برهان ظاهراً در امتداد برهان نفیِ ترکیب از ذات و در عرض سایر براهینِ توحید است، اما در واقع هدف از آن ارائهٔ نظام توحیدیِ متمایز از همهٔ مکاتب فلسفی ازنظرِ نسبت وحدت و کثرت در مرتبهٔ ذات و نیز دون ذات حق است. هدف از این مقاله، تبیین معیتِ ذاتِ واحدِ حق با کثرت خلقی و نحوهٔ جمع آن با تعالیِ او بر مبنای این قاعده است. به این منظور، جایگاه برهان بسیط الحقیقه در براهین توحید تبیین میشود؛ زیرا مقدمۀ ضروری تبیین توحید است. بررسی بساطت حق یا تصالحِ کثرتِ نامتناهی با وحدت در مرتبهٔ ذات و نیز توحید صفاتی در فلسفهٔ ملاصدرا که تتمیمِ معنای بساطت است، از موضوعات این پژوهش است و درنهایت، نحوهٔ معیتِ ویژهٔ مترتب بر بساطت حق ارائه میشود. این معیت میتواند شائبهٔ تکثر ذاتی و نیز نقض تعالیِ او را داشته باشد. حاصل پژوهش این است که ملاصدرا بر مبنای بساطت حقیقی یا کلالأشیاءبودنِ حقتعالیٰ، قرابتی بین حق و خلق برقرار میکند که مستلزم تعالیِ او نیز است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاعدهٔ بسیطالحقیقه؛ وحدت و کثرت؛ وحدت شخصی وجود؛ معیت قیومی؛ بینونت وصفی؛ جمع تنزیه و تشبیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,186 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,770 |
||