همزمانی سردچال های جوی عرض های میانه و رودبادهای سطح پایین در تداوم بارش های روزانۀ غرب و شمال غرب ایران | ||
| جغرافیاوتوسعه ناحیه ای | ||
| مقاله 10، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 35، اسفند 1399، صفحه 301-273 اصل مقاله (1.32 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2021.68643.1014 | ||
| نویسندگان | ||
| نسیم حاجی خانی1؛ جعفر معصوم پور سماکوش* 2؛ فیروز مجرد2 | ||
| 1کارشناس ارشد اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| 2دانشیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف اصلی پژوهش حاضر آشکارسازی نقش همزمانی سردچال های جوی عرضهای میانه و رودبادهای سطح پایین[1] در تداوم بارش های روزانۀ غرب و شمالغرب ایران است. این مقاله از معیار نیتو و روبیتا برای شناسایی سردچال و معیار بونر برای رودباد سطح پایین بهره گرفته است. بدین منظور از نقشه های ارتفاع ژئوپتانسیل، ضخامت جو، تاوایی، سرعت قائم هوا (امگا)، رطوبت ویژه، باد مداری و نصف النهاری استفاده گردیده است. داده های مورد نیاز این پژوهش از دو پایگاه داده های مرکز ملی پژوهش های جوی و داده های مرکز پیش بینی میان مدت اروپا أخذ شده است. داده های روزانۀ بارش برای دورۀ 2014-1995 از سازمان هواشناسی کشور دریافت شده اند. نتایج نشان داد که از مجموع دوره های بارشی، شصت مورد با سردچال های جوی ارتباط مستقیم دارند. این سردچال ها از نظر موقعیت مکانی در سه منطقۀ شرق دریای مدیترانه، خاورمیانه و شرق دریای سیاه قرار گرفته اند. بیشترین فراوانی وقوع این پدیده مربوط به فصل زمستان و با یک بیشینه در ماه ژانویه است. سردچال های با تداوم دو روز، بیشترین فراوانی را دارا می باشند و در اکثر موارد با رودبادهای سطح پایین همراه می باشند. بیشینة این رودبادها در تراز 925 هکتوپاسکال مشاهده شده که اکثر آنها از نوع ضعیف بوده اند. محاسبۀ مقدار انتقال رطوبت جوی (شار رطوبت) نشان داد که اقیانوس هند و بعد از آن به ترتیب اقیانوس اطلس، دریای مدیترانه، دریای سرخ، دریای عرب و دریای سیاه، منابع اصلی رطوبت دوره های بارشی تداومی ناشی از سردچال هستند. در مواقع رخداد بارش های تداومی، پدیده سردچال در تراز 500 هکتوپاسکال، شرایط صعود و ناپایداری را فراهم میکند، و همزمان با آن، رودبادهای سطح پایین در تراز 925 هکتوپاسکال، از یک سو سبب تشدید همگرایی سطحی شده و از طرف دیگر باعث افزیش انتقال رطوبت به سطوح میانی جو می شوند. همراهی و همزمانی این دو پدیده، نهایتاً تشدید و تداوم بارش تداومی را در منطقۀ غرب و شمال غرب ایران به دنبال داشته است. low-level jets | ||
| کلیدواژهها | ||
| تداوم بارش روزانه؛ رودباد سطح پایین؛ سردچال های جوی؛ شار رطوبت؛ شمال غرب و غرب ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,217 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,404 |
||