کاربرد شیمی پیروکسن در ارزیابی دما– فشار و جایگاه تکتونوماگمایی سنگ های نفوذی اردویسین زیارت، جنوب گرگان (استان گلستان)

زمین شناسی اقتصادی

دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 30، 1400، صفحه 561-577   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.v13i3.81312

نویسندگان

قاسم عزیززاده؛ سید جمال شیخ ذکریایی^* ؛ مصطفی رقیمی؛ عزیز رحیمی چاکدل

گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

منطقه مورد بررسی، بخشی از زون ساختاری البرز است که در منطقه زیارت واقع‌شده است. این منطقه از سنگ­ های گابرو، الیوین گابرو، گابرو تا مونزوگابرو دگرسان‌شده، متاگابرو، مونزونیت، دیوریت پورفیری به سن اردویسین  تشکیل‌شده است. کانی ­های تشکیل‌دهنده سنگ‌های منطقه شامل بلورهای پلاژیوکلاز با ترکیب لابرادوریت، کلینوپیروکسن و الیوین همراه با کانی­ های فرعی آپاتیت، اسفن، بیوتیت، و کانی­ های ثانویه از نوع کلریت، سریسیت، کانی­ های رسی و اپیدوت است. بافت بیشتر این سنگ­ ها گرانولار و افیتیک است. نتایج به ‌دست آمده از تجزیه نقطه ­ای کلینوپیروکسن­ های گابروها توسط الکترون مایکروپروپ ترکیب اوژیت را برای پیروکسن _­ها نشان می ­دهد. بررسی شیمی کلینوپیروکسن نشان‌دهنده میزان درصد آب ماگمای کمتر از 5 درصد است. بر اساس ترکیب شیمیایی کلینوپیروکسن، ماگمای والد دارای ماهیت آلکالن است و جایگاه زمین­ ساختی تشکیل آنها در ارتباط با کمان آتشفشانی است. ژئوترموبارومتری کلینوپیروکسن _­ها دمای تشکیل 7/1277 تا 1/1353 درجه سانتی گراد و فشار بیشتر از 10 کیلوبار را برای تبلور پیروکسن نشان می _­دهد.

کلیدواژه‌ها

کلینوپیروکسن؛ ژئوترموبارومتری؛ سری آلکالن؛ اردویسین؛ زون ساختاری البرز؛ گرگان

مراجع