سنجش تأثیر شدت یادگیری و صرفه مقیاس بر هزینه بخش سلامت کشورهای جهان

اقتصاد و توسعه منطقه ای

مقاله 1، دوره 27، شماره 20، اسفند 1399، صفحه 1-27   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/erd.2021.18814.0

نویسندگان

سمانه نورانی آزاد^{* 1}؛ فرهاد خدادادکاشی²؛ عرفانه راسخ جهرمی³

¹استادیار گروه اقتصاد دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

²استادتمام، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

³مربی، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

چکیده
نیروی انسانی یکی از مهم­ترین عوامل رشد و توسعه اقتصادی است و تأمین سلامت آن اهمیت زیادی دارد. بهبود و پرورش نیروی انسانی به‌نوبه خود وابسته به تأمین مخارج بهداشت و درمان است؛ تجربه کشورهای جهان نشان داده که با افزایش مقیاس تولید، هزینه متوسط به دلیل یادگیری و صرفه مقیاس کاهش می­یابد و این امر باعث دسترسی نیروی انسانی به خدمات بهداشت و درمان با سهولت و هزینه کمتر می­شود؛ بنابراین سؤال محوری این تحقیق آن است که آیا در بخش بهداشت و درمان مقوله یادگیری مطرح است و آیا هزینه­های واحد این بخش با یادگیری و افزایش مقیاس طی زمان کاهش یافته است؟ بدین منظور ضمن به‌کارگیری داده­های 187 کشور جهان مستخرج از پایگاه داده­ها و اطلاعات بانک جهانی نسبت به کمی نمودن دو مقوله یادگیری و صرفه مقیاس و پاسخگویی به سؤالات تحقیق اقدام می­گردد. نتایج تحقیق دلالت بر آن دارد که: اولاً در بخش بهداشت و درمان کشورهای جهان صرفه­های مقیاس محقق شده اما هنوز کاملاً تخلیه نشده و می­توان با افزایش تولید از صرفه مقیاس بهره­برداری نمود؛ ثانیاً در بخش بهداشت و درمان کشورهای جهان فرایند یادگیری تحقق یافته است؛ ثالثاً در کشورهای توسعه‌یافته ضریب تولید در منحنی یادگیری نزدیک به یک و بی­معنی است؛ یعنی از تمامی صرفه­های مقیاس بهره­برداری شده است ضمناً ضریب یادگیری در سطح بالاتر از متوسط جهانی قرار دارد. درحالی‌که در کشورهای درحال‌توسعه که ضریب تولید معنی­دار بوده و متوسط بازدهی به مقیاس گویای آن است که صرفه­های مقیاس کاملاً تخلیه نشده و انتظار می­رود با افزایش مقیاس امکان برخورداری از صرفه مقیاس وجود داشته باشد. درمجموع یافته­های تحقیق مؤید آن است که نرخ یادگیری و برخورداری از صرفه مقیاس در کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه متفاوت از یکدیگرند؛ اما در این کشورها هر دو مؤلفه نقش کارآمدی در کاهش هزینه دارند.

کلیدواژه‌ها

منحنی یادگیری ضمن انجام کار؛ صرفه جویی مقیاس؛ بهداشت و درمان؛ تراکم دانش؛ تجربه

مراجع