خوانش تاریخی – تطبیقی پوشاک و آرایۀ نقوش انسانی سفال گلابهای نیشابور | ||
| تاریخ و فرهنگ | ||
| مقاله 1، دوره 53، شماره 1 - شماره پیاپی 106، شهریور 1400، صفحه 34-9 اصل مقاله (2.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jhistory.2021.70723.1050 | ||
| نویسندگان | ||
| فروغ خراشادی* 1؛ فرزانه فرخ فر2؛ سیدهاشم حسینی3؛ هادی بکائیان4 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد رشته پژوهش هنر دانشگاه نیشابور | ||
| 2استادیار دانشگاه نیشابور | ||
| 3دانشیار دانشگاه نیشابور | ||
| 4مدرس دانشگاه فرهنگیان نیشابور | ||
| چکیده | ||
| نقوش انسانی یکی از انواع آرایههای بهکاررفته در سفال گلابهای نیشابور در سدههای نخست اسلامی است که بهروش پدیدارشناسانه، به الگوهای "زنانه" و "مردانه" نامگذاری شده است. پژوهش حاضر پدیدارشناسی صرف را برای الگوبندی جنسی نقوش بسنده نمیداند و با هدف بازخوانی جنسیّت فیگورها، در صدد پاسخگویی به این مسائل است: بازخوانی تطبیقی- تاریخی اسلوب پوشاک نقوش انسانی سفال نیشابور، چگونه به تشخیص جنسیّت فیگورها کمک میکند؟ کارکرد غالب نقشمایههای ساسانی در سفال نیشابور تزئینی است یا نمادین؟ جامعۀ آماری پژوهش حاضر، 14 نقش است که از میان 50 نمونه، با تأکید بر الگوهای "مردانه" و "زنانه"، یا تحلیلشده در پژوهشهای پیشین انتخاب شده است تا با منابع کتابخانهای– اسنادی، در مطالعهای تطبیقی- تاریخی، به ارزیابی دوبارۀ جنسیّت الگوها بپردازد. بر اساس یافتههای این پژوهش: اسلوب پوشاک نقوش انسانی سفال نیشابور با پوشاک درباریان وراء رود (ماوراءَالنّهر) و خراسان در دورههای نخست اسلامی همانند است. کارکرد غالب آرایههای ساسانی در سفال سامانی، تزئینی است. درنهایت، این مقاله برخی نقوش موسوم به "زنانه" را متعلق به جوانان پیراسته یا نوجوانان نابالغ درباری میداند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سفال گلابهای نیشابور؛ نقوش انسانی؛ فیگور "زنانه"؛ فیگور "مردانه" | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,092 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,448 |
||