کانی شناسی، میان‌ بارهای سیال و منشأ کانسار سرب و روی چاه میله با سنگ میزبان کربناتی تریاس میانی (شمال شرق انارک)، ایران مرکزی

زمین شناسی اقتصادی

مقاله 3، دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 33، 1401، صفحه 29-64   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.2021.69561.1012

نویسندگان

بهزاد مهرابی¹؛ نفیسه چقانه^{* 2}؛ ابراهیم طالع فاضل³

¹استاد، گروه ژئوشیمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

²دانشجوی دکتری، گروه ژئوشیمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

³استادیار، گروه زمین‌‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

چکیده

کانسار سرب و روی چاه­ میله شامل سه ذخیره مزرعه­ دراز، کوه­ میله و سیلچو در فاصله 30 کیلومتری شمال ­شرق انارک (ایران مرکزی)، واقع‌شده است. واحد مرمر دولومیتی کمپلکس چاه­ گربه با سن تریاس میانی، سنگ میزبان اصلی کانسار بوده که ماده معدنی با ماهیت چینه ­کران و بافت­ های برشی، شکافه­ پرکن، جانشینی و افشان در آن شکل‌گرفته است. مراحل رخداد ذخیره به ترتیب شامل: 1) پیش از کانه ­زایی با حضور پیریت ­های ریزبلور افشان، 2) کانه ­زایی گرمابی اصلی با حضور گالن، اسفالریت و کالکوپیریت و 3) مرحله پس از کانه ­زایی شامل سولفیدهای ثانویه و  کانی‌های غیرسولفیدی است. کوارتز، دولومیت، کلسیت و باریت مهم ­ترین کانی­ های باطله همراه کانسنگ هستند. میان‌بارهای سیال اولیه دوفازی آبگین غنی از مایع در میزبان دولومیت دارای دمای همگن­ شدن بین 93 تا 167 درجه سانتی­ گراد و شوری  15/14 تا 97/20 درصد وزنی معادل نمک­ طعام، در میزبان کلسیت دارای دمای همگن ­شدن بین 98 تا 147 درجه سانتی­ گراد و شوری 02/7 تا 72/13 درصد وزنی معادل نمک ­طعام و در میزبان کوارتز دارای دمای همگن­ شدن بین 81 تا 158 درجه سانتی­ گراد و شوری 94/13 تا 2/22 درصد وزنی معادل نمک ­طعام هستند. اختلاط و رقیق ­شدگی شورابه ­های حوضه ­ای با سیالات جوی کم ­شور احتمالاً به­ عنوان فرایندی مؤثر در ته ­نشینی فلزهاست. رخداد دگرسانی سیلیسی همواره به­ عنوان نشانه ­ای از تغییرات دمایی ناشی از رقیق ­شدگی محسوب می ­شود که در کانسار چاه­ میله  قابل مشاهده است. یافته ­های زمین ­شناسی، بافتی و کانی ­شناسی و داده ­های میان‌بارهای سیال نشان‌دهنده کانی ­سازی نوع دره­ می ­سی­ سی ­پی در کانسار چاه­ میله است.

کلیدواژه‌ها

دگرسانی دولومیتی؛ سنگ میزبان کربناته؛ نوع دره می سی سی پی؛ سرب و روی؛ ایران مرکزی؛ انارک؛ چاه میله

مراجع