بررسی اثر اختلاط علف‌کش کلوپیرالید با علف‌کش‌های اگزادیازون و اگزادیارجیل بر کنترل علف‌های هرز پهن ‌برگ کلزا (Brassica napus L.)

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 11، دوره 36، شماره 2 - شماره پیاپی 56، تابستان 1401، صفحه 285-299   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2021.73906.1066

نویسندگان

امین رشیدی¹؛ الهام الهی فرد^{* 2}؛ محمدحسین طبیب³

¹گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، باوی، ملاثانی، خوزستان، ایران.

²دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

³سازمان جهاد کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان

چکیده

تنوع اندک و عدم کارایی کافی علف­کش‌های ثبت شده برای کنترل علف­های هرز پهن­برگ در مزارع کلزا در کشور، بررسی کارایی علف­کش‌های جدید یا علف­کش‌های سایر محصولات در کلزا، امری ضروری است. به منظور کنترل علف­های­هرز پهن­برگ مزارع کلزا آزمایشی به ‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل دو نوع هیبرید کلزا (هایولا 50 و آگامکس) و مصرف علف­کش‌های کلوپیرالید با دُز یک لیتر در هکتار به­تنهایی و همراه با علف­کش­های اگزادیازون با دُزهای 100، 175 و 200 میلی­لیتر در هکتار و نیز اگزادیارجیل با دُزهای 100، 125 و 150 میلی­لیتر در هکتار و شاهد آلوده به علف هرز و شاهد بدون علف هرز (کنترل کامل توسط وجین دستی) در زمستان سال 1398 در منطقه بنوار ناظر از توابع شهرستان اندیمشک، استان خوزستان، انجام شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که درصد کاهش تراکم و وزن خشک علف­های هرز و عملکرد دانه تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت؛ به­طوری­که تیمارهای کلوپیرالید + اگزادیازون 100، کلوپیرالید + اگزادیازون 175، کلوپیرالید + اگزادیارجیل 125 در هیبرید هایولا50 و کلوپیرالید + اگزادیازون 175 در هیبرید آگامکس، تراکم و وزن خشک علف­های هرز را به میزان 100 درصد کاهش دادند. درحالی­که کمترین درصد کاهش تراکم و وزن خشک علف­های هرز (به ترتیب 74/44 و 33/55 درصد) در تیمار کلوپیرالید (یک لیتر در هکتار) در هیبرید آگامکس مشاهده شد. همچنین، بیشترین گیاهسوزی علف­کش روی کلزا (67/9 درصد) در تیمار کلوپیرالید + اگزادیازون 100 در هیبرید آگامکس مشاهده شد. بیشترین عملکرد دانه (6/3377 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد بیولوژیک (11295 کیلوگرم در هکتار) و وزن هزار دانه کلزا (27/3 گرم) به ترتیب تحـت تأثیر تیمـارهای کلوپیرالید + اگزادیازون200، اگزادیارجیل 125 و 150 و کمترین عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و وزن هزار دانه کلزا مربوط به شاهد آلوده به علف­هرز (2/2064، 7458 کیلوگرم در هکتار و 87/2 گرم) بود. به طورکلی، با توجه به حصول بیشترین عملکرد کلزا از کرت­های تیمار شده با کلوپیرالید + اگزادیازون200، و اگزادیارجیل 125 و 150، این تیمارها بهترین تیمار در مقایسه با تیمارهای اعمال شده بود. ضمناً از آن­جا که کلوپیرالید علف­کش اختصاصی کلزا است به دلیل کنترل ضعیف علف­های هرز مهمی مانند خردل وحشی، کارایی مناسبی نداشت.

کلیدواژه‌ها

تراکم و وزن خشک علف‌های‌هرز؛ عملکرد؛ هیبرید کلزا

مراجع