تعیین مناطق مستعد سیلخیزی با استفاده از مدلهای تصمیمگیری چند معیاره در منطقه باقران بیرجند | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 2، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 42، تابستان 1401، صفحه 23-39 اصل مقاله (915.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2021.72600.1109 | ||
| نویسندگان | ||
| جواد چزگی* 1؛ فرشید جهانبخشی2 | ||
| 1استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| 2دانشآموخته علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| سیل در مناطق خشک و نیمهخشک به دلیل بارشهای رگباری و کمبود پوشش گیاهی بیشتر اتفاق میافتد و باعث خسارت جانی و مالی زیادی در کل جهان میشود؛ بنابراین تعیین مناطق مولد سیل و مناطق پرخطر میتواند کمک زیادی در مدیریت و کنترل سیل داشته باشد. این تحقیق برای تعیین مناطق مستعد سیلخیزی با استفاده از روشهای تصمیمگیری چند معیاره در منطقه باقران شهرستان بیرجند استان خراسان جنوبی انجام گرفت. ابتدا 10 پارامتر مؤثر در سیلخیزی بر اساس نظرات کارشناسان انتخاب و با استفاده از روشهای تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و بهترین-بدترین (BWM) اهمیت نسبی آنها به دست آمد. نتایج نشان داد پارامترهای شاخص رطوبت توپوگرافی و فاصله از آبراهه کمترین امتیاز را در هر دو روش AHP و BWM داشتهاند؛ بهطوریکه پارامتر بارش با اهمیت نسبی 0.265 و 0.137 در روشهای AHP و BWM بیشترین امتیاز را داشته است و بیشترین تأثیر را در پهنهبندی دارد. نتایج پهنهبندی به پنج کلاس خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد تقسیم شد که در هر دو روش کلاس زیاد بیشترین مساحت و کلاس خیلی کم کمترین مساحت داشته است. کلاس زیاد در روش BWM نزدیک به 48 درصد منطقه را شامل میشود که میتواند برای مناطق مسکونی شهر بیرجند در پاییندست خسارات جبرانناپذیری را به وجود آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سیلخیزی؛ AHP؛ BWM و منطقه باقران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,461 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,736 |
||