بررسی رابطه تاب‌آوری مکانی و تاب‌آوری فردی نواحی مشمول طرح اسکان مجدد (مطالعه موردی: نواحی سیل‌زده شرق استان گلستان)

جغرافیا و مخاطرات محیطی

مقاله 8، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 42، تابستان 1401، صفحه 127-142   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2022.73350.1128

نویسندگان

امین محمدی استادکلایه^{* 1}؛ عبدالسعید توماج²؛ فاطمه محرابی نیا³؛ مرجان بهلکه⁴

¹استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس

²استادیار گروه آمار دانشگاه گنبدکاووس، دانشگاه گنبدکاووس

³کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران

⁴دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

چکیده

هدف این تحقیق، بررسی رابطه تاب­آوری مکانی و تاب­آوری فردی در نواحی مشمول طرح اسکان مجدد واقع در شرق استان گلستان است که از جنبه­ هدف، کاربردی است و از جنبه جمع‌آوری داده­ها از نوع پژوهش­های پیمایشی به شمار می­آید. جامعه آماری نیز سرپرستان خانوارهای مشمول طرح اسکان مجدد به تعداد 1610 خانوار در شهر جدید فراغی و 730 خانوار سه روستای جابه­جا شده در سال 1395 است. ازاین­رو پنج محله پاشایی، قپان سفلی، خوجلر، آق تقه و چاتال از شهر جدید فراغی (الگوی تجمیع) و روستای قولاق­کسن (الگوی جابه­جایی محدود) جهت نمونه­برداری انتخاب شدند. جهت تعیین تعداد پرسشنامه مورد نیاز (حجم نمونه) از فرمول کوکران استفاده گردید. با توجه به فرمول کوکران تعداد 360 خانوار برای تکمیل پرسشنامه انتخاب گردیدند. همچنین جهت بررسی تاب­آوری فردی پاسخگویان از نسخه اسپانیایی پرسشنامه تاب­آوری کونور– دیویدسون استفاده شد. بررسی وضعیت تاب­آوری فردی در هر دو الگوی موردمطالعه نشان دهنده عدم تاب­آوری فردی جوامع موردمطالعه در هر سه زیر­مقیاس تصور از شایستگی فردی، زیر مقیاس اعتماد به غریزه­های فردی و زیرمقیاس پذیرش مثبت تغییر و روابط ایمن است. نتایج آزمون t نمونه­های مستقل نشان دهنده عدم وجود اختلاف معنی­دار ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی- محیطی تاب­ آوری بین دو الگوی موردبررسی است. همچنین بین دو متغیر تاب­آوری فردی و تاب­آوری مکانی در هر دو الگوی موردمطالعه رابطه معنی­دار وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها

اسکان مجدد؛ تاب‌آوری فردی؛ تاب‌آوری مکانی؛ کونور– دیویدسون؛ استان گلستان

مراجع