بررسی نگرش درونمتنی به دین در الهیات معاصر | ||
| جستارهایی در فلسفه و کلام | ||
| مقاله 1، دوره 52، شماره 2 - شماره پیاپی 105، آذر 1399، صفحه 9-29 اصل مقاله (476.16 K) | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/epk.2022.67916.1004 | ||
| نویسنده | ||
| صفدر الهی راد* | ||
| استادیار گروه کلام و فلسفۀ دین مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی «ره» | ||
| چکیده | ||
| مکاتب الهیاتی نوین تلاش میکنند با ارائۀ شیوهای متمایز از رویکردهای گذشته، بر دغدغههای الهیاتی جریان پستمدرن چیره گردند. برخی از این دغدغههای الهیاتی تحت تأثیر چالشهای مربوط به کثرتگرایی و تنوع عمیق در الهیات و همچنین تعارضات میان علم و دین پدید آمدهاند. پژوهش حاضر به تبیین و بررسی یکی از نگرشهای نوین فلسفۀ دینی به الهیات و فهم دین، یعنی نگرش درونمتنی میپردازد. رویکرد درونمتنی که از نیمة قرن بیستم و تحت تأثیر اندیشههای ویتگنشتاین متأخر و همچنین الهیات روایی شکل گرفته است، بر این اعتقاد است که نباید در معرفت دینی به عوامل بیرونی و امور خارج از متون دینی تکیه کرد؛ بلکه باید خود متن را بر اساس زبان و قواعد درونی آن فهمید، زیرا هر گونه مداخلة مقولات خارجی موجب انحراف از حقیقت دین و ایمان میگردد. نگرش درونیمتنی با نگاهی غیرواقعگرایانه، حتی بر این باور است که نباید برای دین و متون دینی متعلق واقعی در نظر گرفت و آنها را در نسبت با واقعیات خارجی فهمید. به واقع ایمان و فهم دینی چیزی جز حضور مستقیم در معیشت متن نیست. این نگرش علاوه بر آنکه نمیتواند چالش تعارض علم و دین را حل کند، از جهت رویکرد ایمانگرایانه و همچنین نگرش کارکردی و غیرواقعگرایانه به دین دچار اشکالات اساسی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الهیات؛ درونمتنی؛ الهیات روایی؛ زبان دین؛ ایمانگرایی؛ واقعگرایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,839 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,891 |
||