فهم ابعاد جامعهشناختی اقتصاد غیررسمی در حاشیۀ شهر مشهد: (مطالعۀ موردی محلۀ قلعهخیابان مشهد) | ||
| علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| مقاله 8، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 38، اسفند 1400، صفحه 266-227 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی -مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/social.2022.72848.1091 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد رمضانی فرخد1؛ حسین اکبری* 2؛ مجید فولادیان2؛ میثم موسایی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3استاد گروه برنامهریزی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| اقتصاد غیررسمی نمودی از تحولات جهان سرمایهداری است که بخش مهمی از اقتصاد را در شهرها تشکیل میدهد. هدف اصلی این پژوهش شناسایی و فهم ابعاد جامعهشناختی اقتصاد غیررسمی در حاشیه شهر مشهد بوده است. بهمنظور دستیابی به این هدف، ابتدا ضمن شناسایی مشاغل غیررسمی در محلۀ قلعهخیابان به طبقهبندی و توصیف مشاغل غیررسمی اقدام شد. برای دستیابی به این یافته، از روش تحقیق کیفی و تکنیکهای مشاهده و مصاحبۀ نیمهساختاریافته با 27 نفر در چارچوب نمونهگیری نظری بهره گرفتهایم. جامعۀ آماری این پژوهش ساکنان، کسبه، اعضای شورای اجتماعی محلات و نخبگان محلهای بودند که در بازه زمانی 1400- 1399 در محله قلعه خیابان مشهد سکونت داشتند. همچنین ما برای فهم ابعاد جامعه شناختی اقتصاد غیررسمی از تکنیک مصاحبه گروه کانونی (گروه 16 نفر از خبرگان محلی) استفاده کردیم. مهمترین یافته های پژوهش حاکی از آن است که در محلۀ قلعهخیابان 84 شغل در حوزۀ غیررسمی اقتصاد فعال است که در 21 رستۀ شغلی قرار میگیرند. فهم ابعاد جامعه شناختی مشاغل غیررسمی نشان داد برپایۀ هشت متغیر شامل تداومبخشی به فقر، حضور زنان و کودکان، منزلت اجتماعی، طردشدگی اجتماعی، خاصگرایی شغلی، سلامت اجتماعی، ناپایداری شغلی و احساس بیقدرتی منتجشده از مصاحبههای محقق با گروه کانونی و منطبق بر رویکرد نظری این تحقیق، میتوان مشاغل اقتصاد غیررسمی را تحلیل کیفی کرد؛ به گونهای که براساس کمیت ارائهشده برای این متغیرها با استفاده از تحلیل عاملی و تحلیل خوشهای، مشاغل شناساییشده در این محله در قالب دو گونه اصلی مشاغل غیررسمی و مشاغل شبهرسمی نوعشناسی شدند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقتصاد غیررسمی؛ مشاغل غیررسمی؛ قلعهخیابان؛ تحلیل عامل؛ تحلیل خوشهای | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,493 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,318 |
||