بررسی رابطه اشکال کارستی و ساختارهای تکتونیکی محدودۀ تمتمان نازلوچای، شمال غرب ارومیه | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 3، دوره 11، شماره 3 - شماره پیاپی 43، پاییز 1401، صفحه 43-65 اصل مقاله (1.66 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2022.74930.1160 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا عباسیان ولندر1؛ شهرام روستایی* 2؛ داود مختاری3 | ||
| 1دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 3استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکده ی برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| نتایج حاصل از بررسی منطقه محدودۀ تمتمان نازلوچای، شمال غرب ارومیه، نشان میدهد اقلیم منطقه نیمهخشک و سرد بوده و رژیم بارش آن مدیترانهای است. ژئومورفولوژی آن جوان و توپوگرافیاش رابطه مستقیم با ساختارهای زمینشناسی دارد؛ یعنی اغلب چینها و شکستگیها ارتفاعات را میسازند. سنگشناسی سازند همراه با عملکرد فرآیندهای تکتونیکی که منجر به انحلال و ایجاد درزه و شکاف در سنگها شده است، شرایط لازم را جهت تشکیل اشکال نهچندان تکاملیافته کارستی فراهم کرده است. مهمترین اشکال کارستی منطقه عبارتند از کارن، پیناکلها، کانالها و دولین انحلالی و حفرات انحلالی، چشمههای کارستی و غارها که در امتداد درزه و شکافها و گسلها گسترش یافتهاند و بیانگر ارتباط بین این اشکال و ساختارهای تکتونیکی منطقه هستند. در این تحقیق بهمنظور پی بردن به ارتباط بین تکتونیک و کارستزایی، اقدام به اندازهگیری شیب و امتداد شکستگیها (درزهها و گسلها) در 7 ناحیه شده است. نتایج به دست آمده از بررسیهای صحرایی و مقایسه آنها با اطلاعات موجود در اسناد سنجشازدور نشان میدهد جهت غالب درزهها در منطقه با جهت گسلها انطباق دارد. همچنین مشخص شده است که اشکال کارستی بیشتر در امتداد همین درزهها به وجود آمده است. از طرف دیگر قسمت اعظم درهها با ساختارهای زمینشناسی منطقه، یعنی گسلها و چینها نیز همخوانی دارد. بنابراین تکتونیک نقش مؤثری در ایجاد اشکال کارستی و مخاطرات آن در منطقه داشته است. بر اساس نقشه پهنهبندی مخاطرات ریزش سنگ تولید شده، 77/3 درصد از کل منطقه در محدودۀ خطر بالا قرار دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اشکال کارستی؛ ساختارهای تکتونیکی؛ پهنهبندی مخاطرات؛ غار تمتمان؛ نازلو چای ارومیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,148 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,466 |
||