مطالعۀ پدیدارشناختی تجارب زنان روزنامهنگار از پدیدۀ نابرابری جنسیتی در محیط شغلی مطبوعات (مورد مطالعه: زنان شاغل در شهر مشهد) | ||
| علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| مقاله 9، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 37، شهریور 1400، صفحه 285-255 اصل مقاله (1018.04 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/social.2022.72674.1082 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه صدرنبوی* 1؛ ملیحه ترشیزی2؛ هانیه دانشور3 | ||
| 1استادیار گروه علوم اجتماعی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران | ||
| 2کارشناسارشد پژوهشگری اجتماعی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران | ||
| 3کارشناسیارشد مطالعات فرهنگی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در دوران معاصر و با ورود مدرنیته به جامعۀ ایران، زنان به بازتعریف هویت خویش در سایۀ دگرگونی های کلان اجتماعی پرداختند، اما روند تغییر نقشهای سنتی زنان، فرایندی بی چالش نبوده است. آنها در فرایند هویتیابی خویش همچنان با ساختار نابرابری جنسیتی دست به گریباناند. در این پژوهش با رویکرد پدیدارشناسی فمینیستی و با روشی کیفی و پدیدارشناختی به مطالعۀ تجربه زیستۀ زنانی پرداختهایم که با حضور در حیطۀ مطبوعات، روزگاری متفاوت با مردان همقطار خویش را تجربه میکنند. به کمک نمونهگیری هدفمند، با 16 نفر از زنان روزنامه نگار شاغل در مطبوعات مشهد مصاحبههایی عمیق انجام دادهایم. پس از تحلیل مصاحبههای جمعآوری شده، تجربیات زیستۀ شرکتکنندگان از پدیده نابرابری جنسیتی در محیط کاری مطبوعات را در قالب سه مقولۀ کلی: 1- ریشههای علّی و زمینه ساز پدیده نابرابری جنسیتی، 2- پیامدهای حضور پدیده نابرابری جنسیتی در محیط شغلی، و 3- استراتژی و راهبردهای زنان در برابر پدیده نابرابری جنسیتی، روایت کردهایم. چرخۀ معیوب بازتولید جامعهپذیری جنسیتی، ساختار تقسیم کار جنسیتی، و حضور پابرجای کلیشههای جنسیتی، و ایدئولوژیهای جنسیتی، عوامل ریشهای و زمینهساز پدیدۀ نابرابری جنسیتی در محیط کاری این زنان هستند. وجود این ساختار نابرابر در محیط شغلی به توزیع نابرابر قدرت، ثروت، منزلت و فرصتها به نفع مردان، کوری جنسیتی محیط کار و چشم فرو بستن بر الزامات هستی زنانه و مادرانه، احساس محرومیت و کاهش انگیزۀ شغلی و فشارهای روانی در زنان شرکتکننده در پژوهش منجر شده است. براساس تجربۀ این زنان، طیفی از استراتژیها در رویارویی با ساختار نابرابر محیط شغلی تشخیصدادنی است؛ خودابژهسازی و تکیه بر سرمایۀ جنسی، خودخاموشی و تندادن به ساختار نابرابر، آمیزهای از مقاومت و انفعال و درنهایت مقاومت در برابر این ساختار نابرابر، تاکتیکهای مختلفی هستند که زنان مشارکتکننده برگزیدهاند. نتایج این پژوهش نشان داد که حیطۀ مطبوعات بهرغم پیشرو بودن در امر فرهنگی اجتماع، هنوز عمیقاً با ساختارهای نابرابر جنسیتی عجین است؛ توجه به علل زمینهساز، و پیامدهای آن برای زنان روزنامه نگار شرکتکننده در این پژوهش، راهگشای اقداماتی عملی در جهت رفع این مشکل اجتماعی و فرهنگی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نابرابری جنسیتی؛ زنان روزنامهنگار؛ پدیدارشناسی فمینیستی؛ روششناسی کیفی؛ تجربۀ زیسته | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,477 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,119 |
||