تحلیل محیط کالبدی اثرگذار بر سرمایه اجتماعی در محلات شهر ساری

جغرافیا و توسعه فضای شهری

مقاله 7، دوره 9، شماره 3 - شماره پیاپی 18، پاییز 1401، صفحه 121-140   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgusd.2022.67168.0

نویسندگان

وحیده ابراهیم نیا¹؛ طاهره شهبازی²؛ روح اله رحیمی^{* 3}

¹دانشگاه شهید بهشتی

²دانشگاه مازیار

³گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران،بابلسر، ایران

چکیده

میزان سرمایه اجتماعی در سطوح مختلف فعالیتهای برنامه ریزی و طراحی شهری عامل مهمی در ارتقای کیفیت زندگی شهری شناخته می‌شود.در سطوح بالای سرمایه اجتماعی تعاملات اجتماعی ساکنین افزایش یافته و تعهد و تعلق نسبت به محل زندگی ایجاد می‌‌شود. چنین شرایطی خود محرک توسعه است. هدف از این پژوهش ارتقاء سرمایه اجتماعی با استفاده از روشهای برنامه‌ریزی فضایی در محلات منتخب شهر ساری است. این پژوهش در همین راستا می‌کوشد به این ســؤال پاسخ دهد که با چه ملاحظات و راهبردهایی در برنامه‌ریزی فضایی می‌توان به ارتقاء ســرمایه اجتماعی کمک کرد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از تلفیق روش های اسنادی و پیمایشی می باشد. اطلاعات مورد نیاز پژوهش با سنجش وضع موجود سرمایه اجتماعی در محلات انتخابی با تکمیل پرسشنامه از ساکنین، بررسی اسنادی و مشاهده میدانی جمع آوری می‌شود. تحلیل اطلاعات با به‌کارگیری آزمون‌های آماری و تحلیل نقشه‌ها در رابطه با معیارهای چارچوب پژوهش  انجام می‌شود. در پایان با استفاده از فن تحلیل میدان نیرو جمع‌بندی صورت گرفته و پیشنهادات ارایه می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد میزان سرمایه اجتماعی و تفاوت سطح آن در محلات مذکور نشانگر تاثیر تفاوت نحوه شکل گیری و همچنین به دلیل تفاوت‌های کالبدی آنها به عنوان محلات همجوار است و همچنین چهار شاخص فضایی: اتصال، تنوع، امنیت و ویژگی می تواند بر میزان سرمایه اجتماعی محلات شهری تاثیرگذار باشد و با افزایش سرانه فضای سبز ، فضای عمومی، تنوع در مسیر حرکتی و اهمیت دادن به کیفیت مسیرهای پیاده، ایجاد نشانه‌ها، توزیع مناسب خدمات، گسترش حمل و نقل عمومی جمعی،  و در نظر گرفتن تسهیلات محلی با شعاع دسترسی مناسب به منظور ایجاد امنیت به بهبود سرمایه اجتماعی کمک خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها

برنامه‌ریزی فضایی؛ سرمایه اجتماعی؛ محلات شهر ساری

مراجع