ارزشگذاری اقتصادی منابع آب زیر زمینی در بخش کشاورزی (مطالعه موردی: دشت همدان- بهار) | ||
| مجله اقتصاد و توسعه کشاورزی | ||
| مقاله 3، دوره 36، شماره 1 - شماره پیاپی 54، بهار 1401، صفحه 37-48 اصل مقاله (538.7 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jead.2022.72334.1079 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید بلالی* ؛ فرزانه کسبیان لعل | ||
| گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| آب به عنوان یکی از نهادههای اساسی در تولیدات بخش کشاورزی، از جایگاه ممتازی در توسعه این بخش برخوردار میباشد. در دهههای اخیر با رشد جمعیت، افزایش تقاضا برای محصولات کشاورزی و همچنین توسعه صنعت و کشاورزی، برداشت از منابع آب زیرزمینی بعنوان مهمترین تامین کننده آب در مناطق خشک و نیمهخشک نیز بطور چشمگیری افزایش یافته و منجر به پیشی گرفتن تقاضا بر عرضه منابع آب و ایجاد بحران در اغلب این مناطق شده است. بیشک یکی از مهمترین ابزارها در کنترل و مدیریت تقاضای منابع آب و کاهش بحران حاصل از آن، بهره گیری از ابزارهای اقتصادی و لحاظ نمودن ارزش اقتصادی آب در فعالیت های کشاورزی بعنوان بزرگترین مصرف کننده آن میباشد. مطالعه حاضر با هدف ارزشگذاری اقتصادی منابع آب زیر زمینی در دشت همدان- بهار با بهرهگیری از الگوی برنامهریزی پویا با استفاده از نرمافزار GAMS در سال زراعی 96-1395 میباشد. بر اساس نتایج تحقیق ارزش اقتصادی آب زیرزمینی به ازای هر متر مکعب در چهار ناحیه دشت همدان-بهار شامل منطقه همدان 3543 ریال، منطقه لالجین 4538 ریال، منطقه بهار 4015 ریال و منطقه صالحآباد 3690 ریال محاسبه گردید. همچنین بازده ناخالص حاصل از فعالیت های کشاورزی هر یک از مناطق بهترتیب، همدان (708/6887810)، لالجین (150/7148527)، بهار (755/4741399)، صالحآباد (005/3639706) میلیون ریال، بازده ناخالص کل مناطق (22417440) میلیون ریال و میزان حجم آب مصرفی کل معادل 185629200 متر مکعب برآورد شد. بررسی و مقایسه ارزش اقتصادی برآورد شده با قیمت آب در نواحی مورد مطالعه نشان داد که ارزش اقتصادی محاسبه شده هر متر مکعب آب بیشتر از قیمت فعلی آب در منطقه میباشد، بطوریکه افزایش هزینه استفاده این نهاده از طریق ابزارهای مختلف سیاستی نظیر وضع قیمت آب میتواند نقش موثری در کنترل بهرهبرداری و تخلیه آبخوان داشته باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزشگذاری اقتصادی؛ آب زیرزمینی؛ دشت همدان- بهار؛ برنامهریزی ریاضی پویا؛ GAMS | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,016 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,434 |
||