تاثیر کودهای ریز‌مغذی بر فعالیت آنزیم‌‌های گوارشی Hippodamia variegata (Goeze) در تغذیه از Myzus persicae (Sulzer)

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 6، دوره 36، شماره 2 - شماره پیاپی 56، تابستان 1401، صفحه 213-225   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2022.74291.1070

نویسندگان

طیبه علی زمانی^{* 1}؛ جهانشیر شاکرمی²؛ مژگان مردانی طلایی³؛ آرش زیبایی⁴

¹گروه گیاهپزشکی ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

²گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان

³گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، محقق اردبیلی ، اردبیل، ایران

⁴دانشگاه گیلان

چکیده

شته سبز هلو، Myzus persicae (Sulzer) یکی از آفات مهم فلفل دلمه Capsicum annuum L. می­باشد. کفشدوزک Hippodamia variegata (Goeze) شکارگر عمومی مهم گونه­های مختلف شته، از جمله M. persicae در مراحل لاروی و حشره کامل می­باشد. در مطالعه حاضر، تأثیر بر­هم­کنش غذایی بین گیاه- گیاه­خوار- دشمن طبیعی تحت تأثیر محلول­پاشی ریز مغذی آهن، روی، مس و منگنز در فلفل­دلمه بر فعالیت آنزیم­‌های گوارشی لاروهای بالغ سن سوم و چهارم H. variegata  تغذیه شده از M. persicae مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش‌ در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در هر تیمار انجام شد. فعالیت آنزیم­های گوارشی از جمله پروتئاز­کل، آلفا­آمیلاز و پروتئاز­های اختصاصی بر اساس پروتکل­های استاندارد اندازه­گیری شد. فعالیت پروتئاز­کل و تریپسین لاروهای سن سوم H. variegata پرورش­یافته در تیمارهای منگنز (583/0 و 296/19 واحد بر میلی­گرم پروتئین) و آهن (574/0 و 426/18 واحد بر میلی­گرم پروتئین) نسبت به سایر تیمارها بیشتر بود. براساس نتایج، بیشترین و کمترین میزان فعالیت آنزیم­های کیمو­تریپسین، آمینو­پپتیداز و کربوکسی­پپتیداز لاروهای سن سوم H. variegata به ترتیب در تیمارهای منگنز (518/15، 950/8 و 536/7 واحد بر میلی­گرم پروتئین) و شاهد (353/7، 139/2 و 665/2 واحد بر میلی­گرم پروتئین) مشاهده شد. بیشترین (952/18) و کمترین (139/9 واحد بر میلی­گرم پروتئین) فعالیت الاستاز لاروهای سن سوم شکارگر به ترتیب در تیمارهای آهن و شاهد ثبت شد. فعالیت بالاتر آلفا­آمیلاز لاروهای سن سوم H. variegata در تیمار آهن (20/25 واحد برمیلی­گرم بر پروتئین) ثبت شد. فعالیت پروتئاز کل و کیمو­تریپسین لاروهای سن چهارم H. variegata در تیمار آهن (183/0 و 396/10 واحد بر میلی­گرم پروتئین) در مقایسه با شاهد (036/0 و 763/6 واحد بر میلی­گرم پروتئین) و ریز­مغذی مس (059/0 و 655/6 واحد بر میلی­گرم پروتئین) به طور معنی­داری افزایش یافت. بیشترین فعالیت تریپسین، الاستاز و آمینو­پپتیداز لاروهای سن چهارم شکارگر در تیمارهای آهن (893/6، 486/2، 317/2)، روی (543/6، 251/2، 827/1) و منگنز (631/5، 957/1، 055/2 واحد بر میلی­گرم پروتئین) در مقایسه با شاهد ثبت شد. فعالیت کربوکسی­پپتیداز لاروهای سن چهارم H. variegata در تمامی تیمارهای ریزمغذی نسبت به شاهد بیشتر بود. همچنین بیشترین و کمترین فعالیت آلفا­آمیلاز لاروهای سن چهارم H. variegata به ترتیب در تغذیه از ریز­مغذی‌های مس (64/17)، آهن (04/15 واحد بر میلی‌گرم پروتئین) و شاهد (160/9 واحد بر میلی‌گرم پروتئین) مشاهده شد. بنابراین استفاده از کودهای ریزمغذی با بهبود کیفیت گیاهان میزبان همراه با بکارگیری عوامل کنترل بیولوژیک مثل کفشدوزک H. variegata می­تواند در برنامه­های مدیریت آفات مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

آنزیم‌های گوارشی؛ کودهای ریزمغذی؛ Hippodamia variegata

مراجع