بررسی شناختگرایی اخلاقی محقق طوسی | ||
| جستارهایی در فلسفه و کلام | ||
| مقاله 5، دوره 53، شماره 1 - شماره پیاپی 106، شهریور 1400، صفحه 83-101 اصل مقاله (483.25 K) | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/epk.2022.70303.1034 | ||
| نویسنده | ||
| حسین احمدی* | ||
| استادیار مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی قم | ||
| چکیده | ||
| شناختگرایی اخلاقی یکی از مباحث فلسفۀ اخلاق و معرفتشناسی اخلاق محسوب میشود و محقق طوسی در زمرۀ شناختگرایان اخلاقی قرار میگیرد؛ زیرا وی اولاً به راههای گوناگون شناخت واقعیت همچون عقل، شهرت، تجربه و وحی و الهام اشاره دارد؛ ثانیاً به حدوسط بهعنوان معیار شناخت پرداخته است؛ ثالثاً برهانپذیری جملات اخلاقی عقلانی را میپذیرد و رابعاً به مطلقگرایی اخلاقی پایبند است؛ با توجه به شناختگرا بودن محقق طوسی و اینکه تمام شناختگرایان اخلاقی، وحدتگرای اخلاقی محسوب میشوند، محقق طوسی نیز در زمرۀ وحدتگرایان اخلاقی قرار میگیرد. اما به نظر میرسد محقق طوسی در تبیین برهانپذیری جملات اخلاقی، رابطۀ حقیقی میان اعطای نعم الهی و وجوب شکر را برهانی نکرده است و با ادعایی به نتیجه رسیده است که میتوان این رابطه را نتیجۀ رابطۀ علّی ـ معلولی قلمداد کرد که میان فعل اخلاقی و نتیجۀ آن وجود دارد، یعنی هر فعل اخلاقی مانند شکرگزاری سبب سعادتبخشی و به کمال رسیدن انسان میشود و این وجوب شکرگزاری خدا مبین رابطۀ علی و معلولی میان شکر خدا و سعادت حاصل از آن برای شکرگزار خواهد بود؛ پس اگر پرسیده شود چرا شکر مُنعِم واجب است، پاسخ داده میشود برای کسب سعادت و کمال، این شکرگزاری واجب است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| محقق طوسی؛ فلسفه اخلاق؛ معرفتشناسی اخلاق؛ شناختگرایی اخلاقی؛ مطلقگرایی اخلاقی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,967 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,278 |
||