تأثیر انتقال رسوب در عرض پهنهبندی سیلاب رودخانه آجیچای | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 4، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 45، بهار 1402، صفحه 63-85 اصل مقاله (775.2 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2022.74540.1152 | ||
| نویسندگان | ||
| میثم آژیده1؛ محمد تقی اعلمی2؛ حبیبه عباسی* 3؛ لیلا ملکانی3 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تبریز، تبریز | ||
| 2استاد گروه آب دانشکده عمران، دانشگاه تبریز، تبریز | ||
| 3استادیار گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی مرند، دانشگاه تبریز، تبریز | ||
| چکیده | ||
| نقشههای پهنهبندی سیلاب، یکی از اطلاعاتپایه و مهم در مطالعات طرحهای عمرانی در جهان محسوب میشوند. در روش مرسوم تهیه نقشههای پهنهبندی سیلاب، محاسبات بر اساس جریان دائمی با فرض بستر ثابت (بدون در نظر گرفتن انتقال رسوب) انجام میشود. هدف اصلی این تحقیق، بررسی تأثیر فرسایش و انتقال رسوب رودخانه بر روی پهنهبندی سیلاب رودخانهها است. در این راستا محاسبات پهنهبندی سیلاب رودخانه آجیچای در مدل HEC-RAS در حالت مرسوم (جریان دائمی با بستر ثابت) محاسبه گردید. در گام بعدی، محاسبات پهنهبندی سیلاب با استفاده از جریان شبه غیردائمی با بستر متحرک انجام شد و با نتایج حاصل از مرحله قبل مقایسه گردید تا میزان تأثیر انتقال رسوب در پهنهبندی سیلاب مشخص گردد. مقایسه بین نتایج به دست آمده در دو حالت جریان دائمی (بستر ثابت) و جریان شبهدائمی با بستر متحرک نشان داد که در مقاطع رسوبگذار، عرض سطح آب در حالت جریان با بستر متحرک افزایش مییابد. بیشترین میزان این افزایش عرض، 19 درصد است؛ بهعبارتدیگر در رودخانه مذکور، عرض پهنهبندی سیلاب در روش مرسوم کمتر محاسبه میشود. این موضوع ضرورت بررسی شرایط رودخانه از نظر فرسایش و رسوبگذاری را تأیید مینماید تا زمانی که رودخانه حالت رسوبگذاری دارد میزان پهنه سیلاب با دقت بیشتری تعیین شود. افزایش پهنه سیلاب در مقاطع رسوبگذار، به دلیل انباشت رسوبات در مقطع و به دنبال آن افزایش سطح جریان و عرض پهنهبندی سیل است؛ بنابراین پیشنهاد میشود در رودخانههای رسوبگذار از مدل شبه غیردائمی (بستر متحرک) جهت تهیه نقشههای پهنهبندی سیلاب جهت تأمین ایمنی بیشتر استفاده شود. نتایج این تحقیق نشاندهنده اهمیت ریختشناسی رودخانه در تهیه نقشههای پهنهبندی سیلاب رودخانهها بهمنظور مدیریت سیل است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پهنهبندی سیلاب؛ انتقال رسوب؛ بستر ثابت؛ بستر متحرک؛ مدل HEC-RAS | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,541 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,317 |
||