پیامدهای نفی سنخیت میان خالق و مخلوق در اندیشة قاضی سعید قمی | ||
| جستارهایی در فلسفه و کلام | ||
| مقاله 7، دوره 53، شماره 1 - شماره پیاپی 106، شهریور 1400، صفحه 121-138 اصل مقاله (515.19 K) | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/epk.2022.75549.1109 | ||
| نویسندگان | ||
| جواد نظری* 1؛ شمس الله سراج2؛ مجید ضیایی قهنویه3 | ||
| 1دانشجوی دکتری دانشگاه ایلام | ||
| 2دانشیار دانشگاه ایلام | ||
| 3استادیار دانشگاه ایلام | ||
| چکیده | ||
| از نظر قاضی سعید قمی، توحید یعنی نفی هر گونه سنخیّتی میان خداوند و مخلوقات. هدف از نوشتار حاضر، ارائۀ مهمترین پیامدهای این تفسیر سلبی از توحید در اندیشۀ وی و نشان دادن کیفیت ابتناءِ این فروع بر آن اصل است. بر اساس الهیات سلبی قاضی سعید، هیچ مفهومی ایجابی بر مبدأ اول صدق نمیکند و او به هیچ صفتی متصف نمیشود؛ بنابراین: 1ـ نزاع اصالت وجود یا ماهیت در مورد خداوند جریان پیدا نمیکند، چون خداوند نه از سنخ وجود است و نه از سنخ ماهیت، 2ـ بین خداوند و مخلوقاتش هیچگونه رابطۀ تشکیکی وجود ندارد، 3ـ خداوند حتی از وجوب وجود نیز فراتر است، بلکه واجبالوجود اسم او و مخلوق اوست، پس تمام مواد ثلاث از او منتفیاند، 4 و 5 و 6ـ برهان امکان و وجوب، برهان صدیقین و سایر براهین برای اثبات واجبالوجود، و همچنین براهین اثبات یگانگی واجبالوجود، برای اثبات مبدأ اول و یگانگی او کارایی ندارند، 7ـ ملاک نیازمندی به علت، نه حدوث و نه امکان، بلکه ترکیب است(و لو ترکیب اعتباری)، 8ـ مقام ذات نمیتواند مورد پرستش باشد، بلکه معبود، همان اسم اعظم(الله) است، 9ـ قدرت خداوند یعنی انجام فعل بدون نیاز به صفت قدرت و در مرتبهای فارغ از موادّ ثلاث، 10ـ علم خداوند نه حصولی است و نه حضوری. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نفی سنخیت میان خالق و مخلوق؛ پیامدهای نفی سنخیت؛ مبدأ اول؛ واجبالوجود؛ قاضی سعید قمی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,207 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,238 |
||