موقعیت آرایه‌شناختی یک گونه‌ی بومی از جنس Feltiella Rübsaamen (Dip.: Cecidomyiidae) در ایران

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 7، دوره 36، شماره 2 - شماره پیاپی 56، تابستان 1401، صفحه 227-238   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2022.74687.1073

نویسندگان

مائده ملایی¹؛ حسین صادقی نامقی^{* 2}

¹گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

²دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

موفقیت برنامه‌های مهار زیستی آفات به آرایه‌شناسی و شناسایی دقیق آفت و دشمنان طبیعی آن بسیار وابسته است. پشه‌های گال‌زای جنسRübsaamen, 1910  Feltiella از عوامل موثر مهار کنه‌های تارتن هستند، که علی‌رغم تنوع، گستردگی و توانایی مهار بالا تنها یک گونه از آن‌ها به‌صورت تجاری ثبت شده است. گونه‌های این جنس به دلیل داشتن هم‌نام‌های زیاد و پیچیده و نبود بررسی‌های جامع آرایه‌شناختی به سختی از یکدیگر قابل تفکیک می‌باشند. هدف از انجام این پژوهش، تعیین جایگاه آرایه‌بندی پشه  Feltiellaدر ایران بر اساس ویژگی‌های ریخت‌شناسی و مولکولی آن است. جایگاه آرایه‌بندی این پشه با استفاده از کلید‌های شناسایی موجود و عمدتا بر پایه ویژگی‌های دستگاه تناسلی حشرات نر و شناسایی مولکولی از طریق تعیین توالی زیرواحد یک ژن سازنده آنزیم سیتوکروم‌اکسیداز‌C  و مقایسه آن با نمونه‌های موجود در بانک ژن انجام شد. در بررسی ریخت‌شناختی شکارگر جمع‌آوری‌شده از کلنی کنه‌های تارتن به Feltiella acarisuga Vallot تعیین هویت شد. این در حالی بود که در بررسی‌های مولکولی نمونه جمع‏آوری شده از مشهد شباهت بسیار کمتری به گونه‌ی معروف F. acarisuga نسبت به گونه‌ی منتسب به F. tetranychi داشت. به‌طوری‌که مقایسه اختلافات نوکلئوتیدی بین گونه‌ای نمونه‌های گونه‌ی بومی حاضر با نمونه‌های F. acarisuga و F. tetranychi موجود در بانک ژن و همچنین نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل اتصال- همسایگی نشان داد که نمونه‌های مشهد علی‌رغم شناسایی و تایید مورفولوژیکی به عنوان گونه F. acarisuga، احتمالا گونه‌ی F. tetranychi هستند، که به دلیل شباهت بسیار زیاد ریخت‌شناسی از آن به‌عنوان مترادف احتمالی F. acarisuga یاد می‌شود. با توجه به دقت بیشتر شناسایی مولکولی نسبت به ریخت‌شناختی، پژوهش حاضر تفاوت گونه‌ی مورد مطالعه‌ با گونه‌ی معروف تجاری F. acarisuga را نشان می‌دهد. اثبات یا رد فرضیه مترادف بودن این دو گونه نیازمند مطالعه‌ی نمونه‌های تیپ گونه‌های F. acarisuga و F. tetranychi و بررسی مولکولی و ریخت‌شناختی جمعیت‌های مختلف دنیا می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

پشه گال‌زا؛ شناسایی مولکولی؛ کنه تارتن؛ مهار زیستی

مراجع